Luyện tâm, luyện thể giữ cân bằng giữa đại dịch Covid-19

  • 14:03 ,20/07/2021

Trái dâu tằm cũng giúp trị mất ngủ.

KHPTO - Trong y học cổ truyền, liệu pháp giảm căng thẳng giúp chúng ta giải tỏa căng thẳng không chỉ cho giai đoạn khó khăn dịch bệnh Covid mà còn có thể ứng dụng trong cuộc sống của mỗi người để đối phó với bất kỳ sự căng thẳng nào. Y học cổ truyền có các bài tập tăng cường sức khỏe thể chất, giúp cân bằng cảm xúc, hay nói cách khác là cân bằng tâm - thể.

Luyện tâm (tâm thần, tâm lý...)

Tâm người lúc nào cũng động thông qua ngũ quan (mắt, mũi, tai, lưỡi, da) nên luyện thần thì luyện tâm tĩnh gồm luyện thư giãn, luyện thiền, luyện cách nhìn về cuộc sống.

Luyện thư giãn: để ổn định tâm trí, xoa dịu căng thẳng, bảo vệ hoạt động của thần kinh trung ương, hãy luyện thư giãn. Phép thư giãn nghĩa là phương pháp bảo vệ vỏ não, chống lại cách làm việc quá căng thẳng của vỏ não để phòng chống stress, và suy nhược thần kinh. Nếu chúng ta có thể chủ động về thần kinh của mình bằng cách điều khiển các cơ đừng căng nữa mà buông xuôi, tập ý nghĩ tập trung vào thư giãn, từ từ quá trình ức chế sẽ mạnh lên và các bệnh thần kinh sẽ được giải quyết.

Kỹ thuật thực hiện thư giãn:

Chuẩn bị: nằm che mắt, nơi yên tĩnh.

- Bước 1: ức chế ngũ quan (nằm che mắt, nơi yên tĩnh, quần áo thoáng…).

- Bước 2: tự nhủ cho cơ mềm ra, giãn ra; từng nhóm cơ, từ trên mặt xuống dần đến ngón chân, một cách từ từ chắc chắn. Toàn thân nặng xuống ấm lên. Ta có thể tự kỷ ám thị để giúp thêm cho sự thư giãn: “tay chân tôi nặng và ấm, toàn thân nặng và ấm”.

- Bước 3: tập trung ý chí theo dõi hơi thở ra vào qua mũi 10 lần; thở thật êm, nhẹ, đều, nông. Hãy tập trung ý nghĩ vào mục tiêu theo dõi hơi thở, thở cho đều, hít vào, thở ra, nghỉ, hít vào, thở ra, nghỉ... giúp việc tập trung ý nghĩ càng ngày càng mạnh lên. Có thể đi vào giấc ngủ.

Luyện thiền: thiền là sự huấn luyện cho tâm trí, không cho đầu óc chúng ta suy nghĩ lan man mà có chủ đích, để lòng trống không, tâm phẳng lặng không lo sợ, mong cầu điều gì, không để cho những vấn đề lo buồn ảnh hưởng, tác động tới tâm trí. Hay nói cách khác, thiền là một tập hợp các hình thức trạng thái tâm thần để trải nghiệm quá trình nhận thức hoặc ý thức cao hơn thực tại.

Có những sự việc, hoàn cảnh không thay đổi được nhưng có cái thay đổi được đó là ta có cái nhìn về cuộc sống tích cực, sóng gió sẽ qua đi cho bình yên trở lại cuộc sống này. Nếu có cái nhìn tích cực, lạc quan thì cuộc sống sẽ thay đổi theo chiều hướng tốt, giúp chúng ta vượt qua nghịch cảnh. Nâng cao chất lượng cuộc sống.

Luyện thể (thể xác, thân thể)

Khí huyết lúc nào cũng có khung hướng tĩnh (âm) sẽ gây ra ứ tắc gây nên đau, liệt hoặc rối loạn chức năng cơ thể nên phải luyện tập khí huyết lúc nào cũng động (dương) để khí huyết phải lưu thông thì cơ thể khỏe. Có thể tập các tư thế nằm, ngồi, đứng, tùy thời gian. Nên nhớ ngày tập 3 lần, mỗi lần 30 phút: Sáng tập 30 phút: tập nằm -> ngồi -> đứng. Trưa thư giãn 30 phút. Chiều tập 30 phút: đứng -> ngồi -> nằm, thư giãn ngủ. Không cần tập nhiều, chỉ cần tập đều và từng bước nâng mức độ khó của động tác giúp cơ thể thích nghi với mọi khó khăn cuộc sống.

Thực dưỡng - món ăn, thức uống nên sử dụng giúp dưỡng tâm an thần:

- Trà tâm sen: với công dụng thanh tâm, hạ huyết áp, giữ cho tinh khí bền chặt, cầm máu… mà thường được dùng để trị mất ngủ, đau đầu hoa mắt, chóng mặt, nhịp tim nhanh. Tâm sen có vị đắng thanh nhẹ nhờ đó giúp ổn định trạng thái tinh thần, giúp dễ dàng đi sâu vào giấc ngủ hơn.

- Trái dâu tằm cũng giúp trị mất ngủ: sử dụng dưới dạng sinh tố, dầm sữa chua...

- Củ sen cũng có tác dụng dưỡng tâm an thần, có thể dùng củ sen nấu canh (hầm xương, nấu với thịt bằm) hoặc nấu chè.

- Nhãn nhục: trị mất ngủ, hồi hộp, hay quên. Nhãn nhục thường được nấu với hạt sen và táo đỏ. Những nguyên liệu này đều có tác dụng thư giãn thần kinh rất tốt. Nó có thể dùng để hỗ trợ cho người có trí nhớ kém và người thường xuyên mất ngủ.

Để cải thiện stress hay căng thẳng thần kinh, nhất là giai đoạn dịch bệnh, cần kết hợp thêm sinh hoạt điều độ, ăn uống cân bằng, dinh dưỡng đầy đủ, vận động thể chất hợp lý. Phương pháp thư giãn, thiền, thái độ tâm thần trong cuộc sống, tập luyện hiệu quả và các món ăn đa dạng phong phú, uống đủ nước giúp chúng ta chủ động đối phó với sự căng thẳng ảnh hưởng thể xác, tinh thần.

Sự căng thẳng là khác nhau ở mỗi người, mỗi độ tuổi, mỗi hoàn cảnh, mỗi bệnh tật. Do đó khi cảm thấy vấn đề căng thẳng của mình hoặc người thân không thuyên giảm hoặc có chiều hướng gia tăng ngày càng nặng thêm thì cần khám, tư vấn, điều trị chuyên khoa giúp cơ thể thích nghi và nâng cao chất lượng cuộc sống.

BS.CKII. HUỲNH TẤN VŨ (Bệnh viện đại học y dược TP.HCM)
  • Hotline
    (028) 3920 1523
  • Email