Đại thắng mùa xuân năm 1975 - giá trị lịch sử và ý nghĩa thời đại

  • 06:25 ,30/04/2020

Xe tăng quân giải phóng tiến vào Sài Gòn trong sự hân hoan chào đón của người dân, vào trưa ngày 30/4/1975.

KHPTO - Đại thắng mùa xuân năm 1975 là một trong những chiến công hiển hách của dân tộc Việt Nam và nhân loại tiến bộ trong thế kỷ 20. Nó chứng tỏ một sự thật là, trong thời đại ngày nay, một dân tộc nhỏ, có nền kinh tế chưa phát triển như Việt Nam, nhưng nếu có chính nghĩa, có trí tuệ và tư duy sáng tạo cùng với lòng quả cảm, thì có thể đánh thắng bất kể kẻ thù xâm lược nào, dù chúng có to lớn và tàn bạo đến đâu.

Do phải chịu thất bại nặng nề trên chiến trường, do áp lực mạnh của phong trào phản đối cuộc chiến tranh phi nghĩa của Mỹ ở Việt Nam; và do bế tắc trong việc hoạch định chính sách và phương pháp thực hiện chiến tranh nên Mỹ buộc phải ký Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam (tháng 1/1973) và rút quân về nước.

Tuy nhiên, do bản chất tàn bạo, hiếu chiến và nham hiểm, Mỹ vẫn tiếp tục viện trợ kinh tế, quân sự cho ngụy quyền, ngụy quân để thực hiện chiến lược “Việt Nam hóa chiến tranh”. Đồng thời, Mỹ còn “đi đêm” với một số nước trong hệ thống xã hội chủ nghĩa nhằm cắt giảm viện trợ cho Việt Nam, gây áp lực hạn chế thắng lợi của cách mạng nước ta.

Trước âm mưu và hành động chiến tranh mới của Mỹ và ngụy trên chiến trường; phân tích một cách toàn diện, khoa học, khách quan tương quan so sánh lực lượng giữa ta và địch cùng xu thế phát triển của cuộc chiến tranh; Hội nghị Bộ chính trị Ban chấp hành Trung ương Đảng lao động Việt Nam (30/9/1974 - 7/10/1974) và Hội nghị Bộ chính trị mở rộng (18/12/1974 - 8/1/1975) đã ra Nghị quyết lịch sử: Quyết tâm giải phóng hoàn toàn miền Nam trong thời gian 2 năm (1975 - 1976). Trong đó nhấn mạnh rằng, cần tranh thủ thời cơ thuận lợi, thực hiện tổng công kích, tổng khởi nghĩa, phải đánh thắng nhanh để giảm thiệt hại cho nhân dân; đồng thời, bảo vệ tốt các cơ sở kinh tế, văn hóa... Như vậy, tuy kế hoạch đề ra 2 năm, nhưng Bộ chính trị yêu cầu phải tạo điều kiện thuận lợi, thúc đẩy sự phát triển của thời cơ, nếu thời cơ đến sớm thì phải chớp thời cơ, ngay lập tức giải phóng miền Nam trong năm 1975.

Cuộc tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân năm 1975 của quân và dân ta bắt đầu từ ngày 4/3/1975 và kết thúc vào ngày 30/4/1975. Trong đó, tiến công quân sự là chủ yếu và giữ vai trò quyết định với ba chiến dịch chiến lược (được thực hiện liên tục về thời gian và liên kết về không gian với tinh thần táo bạo và thần tốc, đập tan ngụy quân và lật đổ ngụy quyền), kết hợp chặt chẽ với phong trào nổi dậy của quần chúng nhân dân (vận động binh lính địch đầu hàng, bao vây cô lập và làm phân rã ngụy quyền, đấu tranh bảo vệ các cơ sở kinh tế, văn hóa...).

- Chiến dịch Tây Nguyên (4/3/1975 - 3/4/1975): khởi đầu tổng tiến công và nổi dậy, giáng đòn chí mạng và tiêu diệt bộ phận sinh lực địch quan trọng nhất ở Tây Nguyên, làm cho Mỹ - ngụy bất ngờ, choáng váng; mọi sự kháng cự và ứng cứu của địch đều bị đập tan, buộc địch rơi vào sai lầm chiến lược “tháo chạy khỏi Tây Nguyên”.

- Chiến dịch tiến công giải phóng Huế - Đà Nẵng (21/3/1975 - 29/3/1975): sau khi mất Tây Nguyên, ngụy quân - ngụy quyền Sài Gòn rơi vào tình trạng

hoang mang và rối loạn, đối phó lúng túng, tập trung quân về cố thủ ở Huế và Đà Nẵng để chờ đợi viện binh. Tranh thủ thời cơ thuận lợi, quân ta nhanh chóng tiến công giải phóng Huế (26/3), sau đó phát triển thành chiến dịch với ba cánh quân lớn (từ ba hướng bắc, tây, nam) tạo thành thế hợp vây, đánh trực diện vào Đà Nẵng, phá tan thế co cụm, diệt và làm tan rã hơn 100.000 quân địch, làm thay đổi tương quan so sánh lực lượng trên chiến trường, tạo ra cú sốc và áp lực “bại trận không thể cứu vãn” cho ngụy quân - ngụy quyền.

- Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử (9/4/1975 - 30/4/1975): trước sức tấn công mạnh mẽ của quân ta, tin vui thắng trận từ chiến trường dồn dập bay về thủ đô, ngày 31/3/1975, Bộ chính trị Trung ương Đảng họp và nhận định: Thời cơ chiến lược tiến hành tổng tiến công - tổng công kích vào sào huyệt của địch đã hoàn toàn chín muồi. Từ giờ phút này, trận quyết chiến chiến lược cuối cùng để hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam và thực hiện hòa bình thống nhất Tổ quốc được bắt đầu.

Bộ chính trị nhấn mạnh: “Phải nắm vững hơn nữa thời cơ chiến lược, với tư tưởng chỉ đạo thần tốc, táo bạo, bất ngờ, chắc thắng, có quyết tâm lớn thực hiện tổng công kích, tổng khởi nghĩa trong thời gian sớm nhất, tốt nhất là trong tháng 4, không để chậm. Để nhanh chóng hiện thực hóa quyết tâm chính trị đó, Bộ chính trị chỉ đạo phải tập trung lực lượng nhanh nhất, mạnh nhất giành thắng lợi trong trận quyết chiến lịch sử này. Chiến dịch giải phóng Sài Gòn - Gia Định được mang tên là “Chiến dịch Hồ Chí Minh”.

Sáng 30/4/1975, năm cánh quân của ta từ năm hướng đồng loạt tấn công vào Sài Gòn theo phương thức sáng tạo và linh hoạt để giành thắng lợi nhanh nhất và bảo vệ được tính mạng, tài sản của nhân dân tốt nhất (dùng một bộ phận lực lượng thích hợp trên từng hướng tấn công, tiêu diệt và làm tan rã quân địch ở vòng ngoài; đồng thời, dùng đại bộ phận lực lượng mạnh, nhanh chóng thọc sâu đánh chiếm các căn cứ then chốt và tiêu diệt các đơn vị chủ lực của địch ở ven đô, mở đường cho các binh đoàn mạnh đột kích cơ giới hóa đánh thẳng vào 5 mục tiêu quân sự quan trọng nhất đã được lựa chọn ở nội thành. Với cách đánh như vậy, quân ta đã tập trung được sức mạnh tiêu diệt địch ở vòng ngoài; đồng thời, nhanh chóng thọc sâu, đánh mạnh vào các mục tiêu quân sự ở nội thành, làm cho địch không kịp tiếp ứng cho nhau và nhanh chóng bị tiêu diệt hoặc tan rã.

Như vậy, sau 55 ngày đêm quyết chiến, tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân năm 1975 đã toàn thắng. Chúng ta đã đập tan ngụy quân, lật đổ ngụy quyền, bảo vệ nhân dân và giữ cho Sài Gòn được hầu như nguyên vẹn. Đó là sự phát triển sáng tạo khoa học và nghệ thuật chỉ đạo kết thúc chiến tranh “Đánh cho Mỹ cút, đánh cho ngụy nhào”, thể hiện tầm cao văn hóa chính trị và trí tuệ Việt Nam. Điều đó đã vượt lên trên tất cả những toan tính của giới lãnh đạo Hoa Kỳ và chiến lược “Việt Nam hóa chiến tranh”; đồng thời, xóa bỏ mọi nghi ngờ và đập tan những luận điệu bịa đặt về “các cuộc tắm máu” khi kết thúc chiến tranh của các thế lực thù địch ở trong và ngoài nước.

Với Đại thắng mùa xuân năm 1975, chúng ta đã giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước; kết thúc thắng lợi 21 năm cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước; kết thúc cuộc trường chinh 30 năm chiến tranh giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc (1945 - 1975); đồng thời, mở ra kỷ nguyên mới của dân tộc - kỷ nguyên cả nước phát triển trong hòa bình, độc lập, thống nhất và đi lên chủ nghĩa xã hội.

Đại thắng mùa xuân năm 1975 là một trong những thắng lợi vĩ đại nhất, một trong những chiến công hiển hách nhất trong lịch sử của dân tộc, cùng với chiến thắng Bạch Đằng (1288) chống quân Nguyên - Mông, chiến thắng Chi Lăng (1427) chống quân Minh, chiến thắng Đống Đa (1789) chống quân Thanh, chiến thắng Điện Biên Phủ (1954) chống quân Pháp, đã ghi những mốc son vàng chói lọi trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc ta.

Đại thắng mùa xuân năm 1975 là thắng lợi của cách mạng Việt Nam dưới ánh sáng soi đường của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh với những chân lý bất hủ “Thà hy sinh tất cả chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ”, “Không có gì quý hơn độc lập tự do”. Đó còn là thắng lợi tất yếu của sự lãnh đạo đúng đắn, tài tình của Đảng ta với đường lối và phương pháp cách mạng độc lập, tự chủ, sáng tạo, giương cao ngọn cờ “Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội”; tiến hành đồng thời hai chiến lược cách mạng ở hai miền (miền Bắc: xây dựng chủ nghĩa xã hội; tạo ra hậu phương vững chắc cung cấp sức người sức của cho miền Nam đánh Mỹ, đồng thời, phải đánh trả cuộc chiến tranh phá hoại của Mỹ; miền Nam tiến hành cuộc đấu tranh chống Mỹ - ngụy, tiếp tục thực hiện cuộc cách mạng dân tộc, dân chủ nhân dân...) nhằm mục tiêu chung là giải phóng miền Nam, bảo vệ miền Bắc, thống nhất đất nước và cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội.

Đại thắng mùa xuân năm 1975 là thắng lợi của ý chí tự lập, tự cường dân tộc, thắng lợi của chủ nghĩa yêu nước truyền thống Việt Nam với những nguyên lý bất hủ: “Giặc đến nhà, đàn bà cũng đánh”, “Lấy ít đánh nhiều, lấy yếu thắng mạnh” và “Lấy đại nghĩa thắng hung tàn, lấy chí nhân thay cường bạo”... Đó còn là thắng lợi của đức tính cần cù, lòng quả cảm, sức chịu đựng gian khổ, trí tuệ thông minh và tư duy sáng tạo của con người và dân tộc Việt Nam. Nhà báo chiến trường nổi tiếng người Pháp R. Ghilan đã nhận xét về những phẩm chất tích cực của con người Việt Nam được thể hiện trong cuộc kháng chiến chống Mỹ như sau: “Nhân tố của cuộc chiến tranh này là cái nhân tố mà không có một bộ máy điện tử nào của Mỹ có thể tính nổi, nhưng đó lại là nhân tố quyết định: khả năng chịu đựng gian khổ phi thường của người Việt Nam. Khả năng này là phẩm chất vốn có của con người Việt Nam nhờ ý chí tự cường và lòng yêu nước cực kỳ mãnh liệt”.

Đại thắng mùa xuân năm 1975 là thắng lợi của công lý và chính nghĩa, của tiến bộ xã hội, chủ nghĩa nhân văn và lương tri thời đại do Việt Nam đại diện trước cuộc chiến tranh xâm lược, phi nghĩa do đế quốc Mỹ thực hiện ở Việt Nam. 45 năm đã qua, trên thế giới và ở Việt Nam đã có nhiều biến đổi; nhân dân ta dưới sự lãnh đạo của Đảng đã phát huy sáng tạo giá trị và ý nghĩa của Đại thắng mùa xuân năm 1975 trong công cuộc đổi mới và đã đạt được những thành tựu to lớn có ý nghĩa lịch sử.

Thời gian càng lùi xa và không gian càng rộng mở với những biến đổi to lớn ở trong nước và trên thế giới, càng làm cho chúng ta nhận thức sâu sắc hơn tầm vóc, giá trị và ý nghĩa của Đại thắng mùa xuân năm 1975 đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hôm nay. Đồng thời, nó cho phép chúng ta (và có lẽ cả người Mỹ) suy ngẫm và lý giải tốt hơn vấn đề: Vì sao Việt Nam (một nước nhỏ, kinh tế nghèo nàn, lạc hậu) lại dám đánh Mỹ, biết đánh và biết thắng Mỹ - cường quốc số một thế giới.

PGS.TS. NGUYỄN THẾ NGHĨA

(Phó chủ tịch thường trực Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật TP.HCM)

  • Hotline
    (028) 3920 1523
  • Email