Ca khúc digital lên ngôi

  • 00:18 ,01/12/2005

Album nhạc ở dạng CD đã qua thời vàng son, mức độ thành công và nổi tiếng của các ca sĩ, ban nhạc sẽ không còn được tính trên tiêu chí số triệu đĩa đã tiêu thụ được nữa. Trong thời bùng nổ công nghệ digital, những nghệ sĩ sống được phải biết hòa mình vào dòng chảy mới bằng cách tung lên mạng bất cứ lúc nào và ở bất cứ nơi nào để bán với giá thật rẻ các ca khúc điện tử.

Trước khi phần mềm Napster ra đời năm 2000 cho phép những người yêu nhạc trẻ được dễ dàng “chia sẻ” các file nhạc điện tử miễn phí trên mạng, ngành công nghiệp ghi âm Mỹ đã có mức tăng trưởng cao trong suốt 20 năm liền. Nhưng từ thời khắc ấy trở đi, sản lượng CD nhạc tiêu thụ được đã giảm nhanh chóng.

Đã có một vài công ty kinh doanh bán lẻ CD nhạc bị phá sản (Djangos, năm 2002, Wherehouse, năm 2003, Tower Records báo lỗ nặng, BestBuy còn hoạt động khá tốt chủ yếu nhờ kinh doanh cả máy nghe - nhìn điện tử tiêu dùng). Nhiều nghệ sĩ cũng bị thua thiệt, không thấy hãng đĩa chia lợi nhuận.

Trong 3 năm qua, các đại gia ghi âm ca nhạc như Universal Music (vốn Mỹ), Sony Music Entertainment (vốn Nhật), Warner Brothers Music (vốn Mỹ), EMI Group (vốn Đức) chỉ có một cách đối phó duy nhất. Đó là sa thải nhân viên, giảm kinh phí săn lùng tài năng mới và quảng cáo, đồng thời co cụm lại qua các vụ sáp nhập, mua trọn - bán đứt, tức là vô tình sát phạt lẫn nhau thay vì đầu tư vào nghiên cứu thính thị hiệu quả. Vài nỗ lực “tự vệ” bằng cách gài bọ chống đạo nhạc vào CD, mạng điện tử, khuyến cáo “nói không với download nhạc bất hợp pháp”... đều đã thất bại.

Gần đây, khi tình hình kinh doanh trở nên bi đát, một số hãng đành giảm giá bán lẻ CD nhạc, ưu ái các ca sĩ, ban nhạc nổi tiếng với những hợp đồng béo bở hơn và vận động Hiệp hội công nghiệp ghi âm Mỹ (RIAA) tung ra vô số các đơn khiếu kiện những cá nhân đã “chôm” ca khúc trên mạng. Nhưng rồi các đại gia ghi âm cũng phải xăn tay áo “nhảy lên con tàu digital” cạnh tranh với các công ty điện tử vi tính (chẳng hạn như Apple, Microsoft, Dell... và gần đây hơn nữa là hai nhà khổng lồ thính - thị điện tử tiêu dùng Sony và Samsung Electronics) vì theo Big Champagne, một công ty chuyên theo dõi tình hình tải ca khúc điện tử kỹ thuật số, số vụ chia sẻ ca khúc trên mạng không hề suy giảm tại Mỹ.

Kazaa không chỉ là địa chỉ chia sẻ file nhạc điện tử phổ thông nhất hiện nay mà còn là chương trình được truy cập, download thường xuyên nhất trong lịch sử Internet. Trung bình mỗi tuần có 4 triệu người vào địa chỉ (cơ sở đặt ở Australia, lý lịch chính thức của công ty lại khai báo ở đảo Vanuatu trong Thái Bình Dương, một thiên đàng thuế) này để được thưởng thức miễn phí các ca khúc có đầy đủ bản quyền tác giả, quyền sở hữu trí tuệ... Một số địa chỉ chia sẻ nhạc điện tử khác, tuy kém phổ thông hơn Kazaa, chẳng hạn như BearShare, cũng đã thấy số lần download ca khúc không trả tiền tăng mạnh hơn kể từ khi có vụ RIAA khiếu kiện các cá nhân tội “chôm nhạc” trên mạng.

Tỷ phú Edgar Bronfman Jr., cựu chủ tịch Universal Brothers Music và là người dẫn đầu một tốp các nhà đầu tư trong thương vụ mua lại Warner Brothers Music thuộc tập đoàn truyền thông - giải trí Time Warner hồi tháng 12/2003, nói ông tin rằng doanh thu nhạc digital sẽ phát triển mạnh, giúp ngành công nghiệp ca nhạc phục hồi trong một hai năm tới. Giới phân tích cho rằng vào năm 2008, 1/3 tổng số ca khúc được thính giả thưởng thức sẽ là những ca khúc digital tải xuống từ các địa chỉ Internet kinh doanh hợp pháp. “Đĩa nhựa không còn là công cụ giải trí số một nữa. Album nhạc ở dạng CD đã chết”, Josh Bernoff thuộc công ty nghiên cứu Forrester phát biểu.

Nhiều chuyên gia trong lĩnh vực nghe - nhìn cũng đồng quan điểm với Bronfman Jr. sau khi biết kết quả kinh doanh của cửa hàng nhạc vô hình iTunes Music Store lập nên (hồi tháng 4/2003) bởi công ty máy tính Apple là rất tốt. Năm 2003 kết thúc, cửa hàng này đã bán được 25 triệu lần download ca khúc với giá 99 cent/lần truyền vào thiết bị nghe nhạc điện tử iPod.

Thành công của iTunes Music Store khiến cả đến công ty kinh doanh siêu thị lớn nhất thế giới Wal-Mart cũng nhảy vào cung ứng ca khúc điện tử cho người tiêu dùng với giá 88 cent/lần truyền. Còn Napster nay đã kinh doanh hợp pháp (mang tên mới Napster 2.0 với cửa hàng Roxio) với giá bán 88 cent/ca khúc digital. Cùng với iTunes Music Store, các cửa hàng ca khúc điện tử đã bán được hơn 30 triệu lần download ca khúc trong năm 2003.

Tình hình cũng rất sáng sủa ở châu Âu. Trong khi ngành công nghiệp ghi âm đĩa hát năm thứ tư liên tiếp làm ăn thất bại thì ông Charles Grimsdale, giám đốc đồng sáng lập viên OD2, cửa hàng ca khúc digital hợp pháp đầu tiên ở Anh, cho biết trong năm 2003 đã có hơn 3 triệu download ca khúc được bán ra, đạt mức tăng trưởng 25%/tháng.

Doanh nhân, bạn đối tác với nghệ sĩ rock cựu trào Peter Gabriel này dự báo số ca khúc điện tử sẽ tăng mạnh hơn 3 lần trong năm 2005. Cửa hàng vô hình OD2 hiện chào bán lẻ 260.000 ca khúc đã có thỏa thuận hợp pháp với 5 hãng đĩa lớn nhất thế giới và sẽ có thêm vài trăm ngàn ca khúc khác vào mùa hè năm sau.

Năm 2005 được xem là năm bùng nổ khách đăng ký sử dụng các thiết bị nghe nhạc digital xách tay. Scott Kauffman, giám đốc cửa hàng bán lẻ ca khúc digital MusicNow cho biết cách đây 2 năm mới chỉ có khoảng 30% các hộ gia đình tiêu dùng Mỹ sử dụng các thiết bị ấy, với một chiếc máy thật nhỏ, thật nhẹ mà có thể chứa đựng đến 12.000 ca khúc thì việc tính toán, chọn lựa 12 hay 14 ca khúc mới vào một CD album nhạc mới chẳng còn là chuyện quan trọng nữa.

Mà hiện nay nào chỉ có các thiết bị nghe nhạc điện tử mà còn là những điện thoại di động cũng cho người sử dụng nghe được nhạc digital. Công ty nghiên cứu chuyên ngành điện tử tiêu dùng InStat/MDR dự kiến trong năm 2005 này, cả thế giới sẽ tiêu thụ 19,6 triệu thiết bị nghe nhạc MP3, tăng 49% so với năm 2003.

Sở dĩ số người sử dụng các công cụ kỹ thuật số gia tăng mạnh vì đã có nhiều nhà cung cấp (Dell, Samsung, Archos...) cạnh tranh với Apple Computer, khiến cho giá các máy tải nhạc số càng hạ xuống từng ngày.

(Theo Business Weekly)

  • Hotline
    (028) 3920 1523
  • Email