Thay đổi tư duy quản trị tài chính

  • 01:18 ,25/08/2022

Ảnh minh họa. Nguồn: Internet.

KHPTO - Năm 2022, Chính phủ chủ trương, chấn chỉnh việc phát hành trái phiếu dưới chuẩn nên dự kiến số lượng trái phiếu phát hành đang và chắc chắn sẽ giảm, ảnh hưởng tới nguồn vốn các công ty sản xuất kinh doanh và bất động sản. Vì vậy, việc tìm một kênh huy động vốn, một giải pháp huy động vốn bền vững là điều đang rất được cộng đồng doanh nghiệp đặc biệt quan tâm trong lúc này.

Theo các chuyên gia kinh tế, nhiều doanh nghiệp cho biết, đang lâm vào tình trạng khó khăn trong huy động nguồn vốn phục vụ sản xuất kinh doanh ở giai đoạn nước rút của năm 2022, khi mọi hy vọng và nỗ lực đều tập trung vào những tháng cuối năm để doanh nghiệp kịp phục hồi trở lại sau những tác động tiêu cực của dịch Covid-19. Thêm nữa, tình trạng nợ xấu gia tăng cũng đang khiến các ngân hàng thương mại trở nên chặt chẽ hơn, thậm chí là giảm hạn mức cho vay do quan ngại thu nợ chậm; đặc biệt là đối với lĩnh vực bất động sản.

Tiến sĩ Đinh Thế Hiển - Chuyên gia kinh tế phân tích, việc huy động vốn từ cổ phiếu đang gặp khó do sự suy giảm của thị trường chứng khoán. Năm 2021, VN-Index tăng 35,7% nhưng vốn cổ phần huy động chỉ đạt 177 nghìn tỷ đồng, chiếm 3% vốn hóa, đây là mức huy động rất thấp.

Trong khi đó, thị trường chứng khoán năm 2022 vẫn tiếp tục bị tác động tiêu cực và ảnh hưởng không thuận lợi từ những lùm xùm thao túng thị trường của một số người đứng đầu vài tập đoàn kinh tế, do đó, nguồn vốn huy động từ kênh này cũng giảm mạnh.

Huy động vốn từ trái phiếu giảm mạnh do các ngân hàng thương mại không tham gia.

Mặc dù quy mô trái phiếu doanh nghiệp năm 2020 cao gấp 4 lần so với năm 2016. Sang năm 2021, tổng giá trị phát hành trái phiếu chỉ đạt 495.029 tỷ đồng, tăng 23,6% so với năm 2020; trong đó, phát hành riêng lẻ chiếm 94,3%.

Năm 2022, Chính phủ chủ trương, chấn chỉnh việc phát hành trái phiếu dưới chuẩn nên dự kiến số lượng trái phiếu phát hành đang và chắc chắn sẽ giảm, ảnh hưởng tới nguồn vốn các công ty sản xuất kinh doanh và bất động sản. Chính vì thế, việc tìm một kênh huy động vốn, một giải pháp huy động vốn bền vững chính là điều đang rất được cộng đồng doanh nghiệp đặc biệt quan tâm lúc này.

Ông Phạm Ngọc Hưng - Phó chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp TP.HCM cho biết, vấn đề chính yếu đối với các doanh nghiệp TP.HCM hiện nay vẫn là vốn. Qua đợt dịch Covid-19, nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa đã phải rời bỏ thị trường cũng là do thiếu vốn và không thể tiếp cận vốn. Lâu nay, các doanh nghiệp nhỏ và vừa đều mong muốn được tiếp cận vốn ngân hàng. Tuy nhiên, hầu như doanh nghiệp không tiếp cận được bởi ngân hàng nào cũng đều yêu cầu phải có tài sản thế chấp. Suốt 2 năm Covid-19 vừa qua, đa phần các doanh nghiệp nhỏ và vừa đều hoạt động không có lãi, hồ sơ tài chính không đảm bảo, dẫn tới không thể vay được nguồn vốn tín dụng ngân hàng.

“Chúng tôi đã từng làm nhiều chương trình kết nối doanh nghiệp với ngân hàng nhưng chỉ có những doanh nghiệp nào có “sức khỏe” tốt mới kết nối được; còn những doanh nghiệp khó khăn về tài sản đảm bảo, dòng tiền thì khó tiếp cận được vốn tín dụng”, ông Ngọc Hưng chia sẻ.

Thậm chí còn có nhiều ý kiến từ doanh nghiệp phản ánh rằng, Nhà nước hỗ trợ 2% lãi suất nhưng doanh nghiệp cũng không thể tiếp cận được chính sách này. Lý do là chính các ngân hàng cũng không muốn và không dám cho vay. Một số giám đốc chi nhánh ngân hàng từng trao đổi, thời kỳ năm 2009 - 2010, thực hiện chủ trương hỗ trợ lãi suất nhưng cho đến tận bây giờ vẫn có một số ngân hàng chưa quyết toán xong. Vì thế, đối với gói hỗ trợ lãi suất 2% như hiện nay dù phải thực hiện, nhưng vẫn phải làm sao để đảm bảo sự an toàn cho ngân hàng; ngân hàng cho vay rồi mà không quyết toán được thì cũng sẽ gặp nhiều rủi ro.

Trước những băn khoăn của đông đảo doanh nghiệp, tiến sĩ Đinh Thế Hiển - Chuyên gia kinh tế, gợi mở một số giải pháp huy động vốn bền vững; đặc biệt là cho ngành bất động sản. Theo đó, đầu tiên cần giảm nhu cầu vốn tín dụng ngân hàng thương mại bằng cách cho vay theo tỷ lệ giảm dần các phân khúc không ưu tiên. Sau đó, phải tăng vốn cổ phần để tăng nguồn lực: công ty bất động sản là ngành tài chính đầu tư cần có thực lực tài chính bằng vốn chủ sở hữu. Việc phát hành trái phiếu sẽ tăng áp lực trả nợ. Ngoài ra, cần có định chế tài chính hợp tác phát triển dự án: Quỹ tín thác bất động sản hoặc tương tự; Hợp tác Quỹ - Công ty theo từng dự án; Nhà đầu tư cá nhân mua chứng chỉ quỹ sẽ an toàn hơn mua trái phiếu doanh nghiệp hoặc ký hợp đồng hợp tác với công ty.

Đối với ngành sản xuất kinh doanh, theo TS. Thế Hiển, khi công ty gặp khó khăn phải kiểm tra lại các nguồn vốn; xây dựng chuỗi cung ứng giá trị để giảm nhu cầu vốn của các công ty. Mô hình công ty cổ phần đại chúng cũng có thể sẽ hữu ích, giúp cho việc huy động vốn được trở nên thuận lợi hay việc chuẩn hóa hoạt động kinh doanh, minh bạch tài chính cũng có thể là giải pháp giúp việc tiếp cận vốn, lãi suất tốt từ khoảng từ 6% - 7% từ các ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam.

Riêng đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa, việc tiếp cận nguồn vốn ngân hàng là khó và cũng không thể phát hành trái phiếu. Do đó, giải pháp vốn với các doanh nghiệp nhỏ và vừa là không dựa vào quy mô vốn mà dựa trên mô hình tổ chức và lợi thế sản xuất. Đồng thời, xây dựng chiến lược trong các giai đoạn phát triển cụ thể, có phân kỳ đầu tư hợp lý; nên sử dụng dịch vụ thuê ngoài hay còn gọi là outsource và tăng cường liên kết, hợp tác hoặc chọn mô hình công ty cổ phần và thuê tư vấn chuyên nghiệp để mời gọi đối tác đầu tư tài chính.

Ngoài ra, TS. Hiển cho rằng cần phát triển công ty trong nền kinh tế 4.0 để tạo ra hệ sinh thái và cộng đồng đầu tư kết nối. “Quỹ đầu tư kết nối cộng đồng và các mô hình trung gian tài chính (Fintech) để gọi vốn cũng là những nguồn tài chính phù hợp giúp các doanh nghiệp nhỏ và vừa quản trị tài chính được minh bạch”.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Huỳnh Minh Tuấn - Giám đốc Công ty cổ phần tư vấn đầu tư FIDT cho biết, các doanh nghiệp Việt Nam hiện nay quá phụ thuộc vào nguồn vốn ngân hàng. “Từ khi room tín dụng ngân hàng ngừng từ tháng 4/2022 cho tới nay thì tôi nhận được quá nhiều đề nghị từ phía các doanh nghiệp yêu cầu hỗ trợ, tư vấn tái cấu trúc nguồn vốn. Nhưng khi hỏi doanh nghiệp có gì thì sổ sách đưa ra cho thấy doanh nghiệp chỉ lỗ nhẹ. Do đó không có căn cứ cho vay vốn”.

Theo giám đốc FIDT, các doanh nghiệp phải quan tâm tới việc quản trị tài chính; đồng thời phải tính tới những sự kiện “thiên nga đen” như Covid-19 và những bất ổn như trong 2 năm qua, khi ấy không có thặng dư tài chính dẫn tới phải "cuống cuồng" huy động vốn. Doanh nghiệp cần có 1 bộ hồ sơ hay còn gọi là “profile” bài bản để bước vào thị trường huy động vốn, IPO hoặc kêu gọi vốn khi cần. Ông Tuấn cũng khẳng định, thị trường chứng khoán thời gian qua đã có tốc độ tăng trưởng nhanh chóng với 3 triệu nhà đầu tư trong giai đoạn 2020 - 2021 và 3 sàn chứng khoán HOSE, UPCOM, HNX đã từng có lúc vượt con số 360 tỷ đô la Mỹ (USD).

“Việt Nam có thị trường vốn hoá đứng thứ 3 trong khu vực. Do đó, chiến lược để doanh nghiệp được phát hành ra công chúng, huy động vốn trên thị trường chứng khoán hoặc được mua bán - sáp nhập lại (M&A) là rất quan trọng”. Thống kê 2 năm qua có nhiều doanh nghiệp IPO thành công trên thị trường này, chiếm khoảng từ 3 - 5% nhu cầu tín dụng của doanh nghiệp, ông Huỳnh Minh Tuấn nhấn mạnh.

Giải pháp giúp doanh nghệp chuẩn bị “profile” cho quá trình IPO, theo ông Tuấn, các doanh nghiệp cần tập trung đáp ứng các tiêu chuẩn pháp định rõ ràng và minh bạch, như vốn từ 120 tỷ đồng, 2 năm hoạt động liên tục có lãi và thêm một số yêu cầu về hiệu suất hoạt động… Bên cạnh đó, cùng với một chiến lược IPO thành công thì mô hình kinh doanh cũng cực kỳ quan trọng. Doanh nghiệp phải chuẩn bị một mô hình kinh doanh với mức tăng trưởng hấp dẫn. Hiện hầu hết doanh nghiệp chuẩn bị chỉ mang tính đối phó và sau đó bị bỏ lỡ giai đoạn vàng để gọi vốn. Bên cạnh việc chuẩn bị “profile”, các doanh nghiệp còn phải chuẩn bị các điều kiện hợp tác thuận lợi, mục tiêu kinh doanh cụ thể và mức chiết khấu chào bán phải hấp dẫn cho nhà đầu tư.

Minh Đức
  • Hotline
    (028) 3920 1523
  • Email