Khủng hoảng nguồn nhân lực chất lượng cao

  • 11:21 ,15/10/2011

Sinh viên được trao giải thưởng nghiên cứu khoa học.

 Việc sử dụng và duy trì nguồn nhân lực chất lượng cao đang là bài toán quá khó cho các doanh nghiệp, họ không thể tìm ra đủ số lượng để đáp ứng cho sự phát triển của mình. Cuộc cạnh tranh quyết liệt nhất hiện nay chính là cạnh tranh nguồn nhân lực. Rất nhiều nhân viên có xu hướng chạy sang các doanh nghiệp mới thành lập để được hưởng các điều kiện tốt hơn, việc này khiến cho doanh nghiệp cũ gặp rất nhiều khó khăn. ThS. Lý Hoàng Oanh, Trường đại học ngân hàng TP.HCM cho biết.

 Khó thoát khỏi “bẫy thu nhập trung bình”

Tại buổi hội thảo “Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao – nhu cầu cấp bách” vừa được Trường đại học kinh tế – luật TP.HCM và Công ty cổ phần tri thức doanh nghiệp quốc tế tổ chức, ThS. Nguyễn Thanh Trọng, Trường đại học kinh tế – luật và ThS.Phạm Thị Lý, Trường đại học kinh tế cùng cảnh báo: chúng ta sẽ khó thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình. Đây là "cạm bẫy" mà rất nhiều nước ASEAN và Mỹ Latinh vấp phải, mặc dù các quốc gia này rất nhanh chóng đạt được mức thu nhập trung bình, nhưng không thể vươn lên được mức thu nhập cao, do không bước vào giai đoạn nội lực hóa kỹ năng và công nghệ, nghĩa là không có nguồn nhân lực đủ trình độ sáng tạo và làm chủ về công nghệ,  quản lý. Đối với Việt Nam, nếu không có nguồn nhân lực có chất lượng để bước lên những bậc thang cao hơn thì cũng rất khó vượt qua bẫy thu nhập trung bình.

Ngoài ra, việc thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao khiến cho Việt Nam gặp phải nhiều thách thức về năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Lợi thế cạnh tranh của một quốc gia được cấu thành từ nhiều yếu tố như: hạ tầng, thể chế, môi trường kinh doanh, nhân lực, . . . trong đó nhân lực được coi là yếu tố cạnh tranh có tính riêng biệt, quyết định đối với mỗi quốc gia. Vì những giá trị mà nguồn nhân lực đóng góp cho năng lực cạnh trang là bền vững, không thể sao chép giữa các quốc gia. Trong khi đó, Việt Nam hiện đang cạnh tranh với thế giới bằng lao động dồi dào, giá nhân công rẻ. Việt Nam cũng không thể thực hiện việc chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế từ chủ yếu dựa vào nguồn nhân lực dồi dào, chất lượng thấp, giá nhân công rẻ sang mô hình nhân lực có chất lượng cao, nâng cao sự đóng góp của các nhân tố năng suất tổng hợp.  Chúng ta cũng bỏ qua cơ hội tham gia vào phân công lao động quốc tế. Khi Việt Nam hội nhập sâu vào nền kinh tế thế giới, thị trường lao động ngoài nước cũng được mở rộng, lao động Việt Nam có thêm nhiều cơ hội tham gia vào quá trình phân công lao động quốc tế. Tuy nhiên, với trình độ và khả năng thích ứng, hội nhập của lực lượng lao động còn nhiều hạn chế, Việt Nam chỉ dừng lại ở hình thức xuất khẩu lao động phổ thông trực tiếp, hình thức xuất khẩu lao động "gián tiếp" - người lao động sống ở Việt Nam nhưng làm việc cho công ty ở nước ngoài trong môi trường Intemet của một thế giới phẳng còn rất hạn chế.

Phải làm rõ khái niệm “Nguồn nhân lực chất lượng cao”

Hiện nay có rất nhiều quan điểm khác nhau về vấn đề này, vì vậy cách làm, cách đào tạo cũng khác nhau. Theo quan niệm của TS. Đinh Sơn Hùng, Viện nghiên cứu phát triển TP.HCM, để đưa ra những tiêu chí đánh giá nguồn nhân lực chất lượng cao, nên dựa trên góc độ của nhà tuyển dụng, sử dụng lao động. Chính họ mới đánh giá một cách chính xác nguồn nhân lực của họ thật sự có chất lượng cao hay không.

Theo kết quả điều tra gần đây của Trung tâm dự báo nhu cầu nhân lực và thông tin thị trường lao động TP.HCM, khi yêu cầu nhà tuyển dụng nêu ra các tiêu chí để đánh giá chất lượng của người lao động, kết quả thu được cho thấy có 3 tiêu chí được nhiều sự đồng thuận nhất: trình độ chuyên môn nghiệp vụ, khả năng xử lý thực tế, kỹ năng giao tiếp, làm việc nhóm: 30%; có kỷ luật đạo đức: 20%; trình độ văn hóa và kiến thức cơ bản: 10%. Dựa vào kết quả khảo sát trên, có thể xây dựng 3 tiêu chí để đánh giá nguồn nhân lực chất lượng cao là: có khả năng thích ứng trong thời gian nhanh nhất với môi trường lao động và với tiến bộ khoa học công nghệ mới; có tác phong kỷ luật và đạo đức trong công việc; hai tiêu chí trước là điều kiện cần để đánh giá chất lượng lao động, còn điều kiện đủ là khả năng tư duy đột phá trong công việc, hay còn gọi là tính sáng tạo. Đây là một động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển, đặc biệt trong thời đại kinh tế tri thức ngày nay. Đứng yên nghĩa là đang thụt lùi, nếu không liên tục có những ý tưởng sáng tạo thì hoạt động của các tổ chức nói riêng và suy rộng ra là đất nước sẽ không thể phát triển, và ngày càng bị trì trệ. Tiêu chí này sở được xem như điều kiện đủ và là tiêu chí cao nhất.

Anh Thư
  • Hotline
    (028) 3920 1523
  • Email