Xu thế phát triển của các trường đại học ngoài công lập ở TP.HCM

  • 14:34 ,10/01/2018
Nhóm nghiên cứu Nguyễn Kim Dung, Viện nghiên cứu giáo dục; Phạm Thị Hương, Trường đại học tài chính - marketing, đã phân tích chủ đề trong sứ mạng và tầm nhìn của 12 trường đại học ngoài công lập (NCL) nhằm giúp đánh giá xu hướng phát triển của các trường đại học NCL tại TP.HCM. 

Kết quả nghiên cứu cho thấy, các trường đại học NCL đều định vị trường là cơ sở giáo dục đại học đa ngành, đa lĩnh vực hàng đầu ở Việt Nam và ngang tầm các trường đại học trong khu vực Đông Nam Á, hướng tới tiếp cận giáo dục hiện đại trên thế giới. Việc các trường nhấn mạnh vào vị trí hàng đầu của trường mình trong hệ thống giáo dục Việt Nam cùng với kết quả xếp hạng được Webometrics công bố năm 2017, trong số đó có các trường đại học NCL như các trường đại học FPT (xếp hạng 25), Duy Tân (24), Hoa Sen (39), Nguyễn Tất Thành (42), Hồng Bàng (60), Tin học - Ngoại ngữ (82) và Văn Lang (74), cho thấy rõ ràng là các trường đại học NCL tại TP.HCM đã và sẽ có đóng góp rất lớn vào hệ thống giáo dục đại học tại Việt Nam. Không chỉ giúp giải quyết các bài toán về khả năng đào tạo của các trường công lập trong quá trình đại chúng hóa giáo dục, một trong những nguyên nhân thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của hệ thống giáo dục đào tạo đại học NCL, các trường NCL ở TP.HCM ngày càng khẳng định vị trí và thương hiệu của mình, là một trong các trường đại học hàng đầu của Việt Nam, ngang tầm với các trường đại học trong khu vực và hướng tới tiếp cận giáo dục tiên tiến của thế giới.
Hiện nay, trên thế giới chia ra làm bốn loại hình của các trường NCL, bao gồm: đại học tinh hoa hay bán tinh hoa, trường đại học theo tôn giáo, trường hấp thụ nhu cầu của xã hội và trường vì lợi nhuận cho dù có sự trùng lặp giữa các nhóm. Theo cách phân loại này, dựa vào tuyên bố tầm nhìn của các trường NCL, cho đến năm 2020, 2025 hoặc 2030, một số trường NCL nếu đạt được tầm nhìn của mình thì họ sẽ nằm trong nhóm các trường bán tinh hoa. Điều này có thể đạt được. 
Theo Atlbach et al. (2009), sự xuất hiện của khu vực NCL trong nhóm bán tinh hoa sẽ ngày càng lớn. Chúng sẽ nằm trong nhóm các trường đại học hàng đầu ở một quốc gia, theo các số liệu xếp hạng trường của một quốc gia.
Cũng theo nhóm tác giả này, các trường bán tinh hoa nằm dưới các trường tinh hoa và trên các trường không thuộc các trường tinh hoa, do đó họ có mức độ chọn lựa và vị thế trung bình. Những đặc điểm nổi bật của họ dường như bao gồm ưu tiên về chất lượng giảng dạy thực tiễn hay đào tạo chứ không phải là loại nghiên cứu định nghĩa đẳng cấp thế giới (mặc dù họ có thể làm tốt nghiên cứu ứng dụng). Tầng lớp xã hội của sinh viên theo học có thể khá cao, thường là những sinh viên tốt nghiệp trung học, và cũng bao gồm cả những người có khả năng trả học phí NCL. Một số, nhưng không phải là tất cả, các trường bán tinh hoa là các trường tập trung vào một lĩnh vực nhất định, hay một nhóm các lĩnh vực liên quan, đặc biệt là kinh doanh. Hầu hết các trường nhóm này có định hướng nghề nghiệp rõ ràng và thường thành công. Kết quả của nghiên cứu này cho thấy trong các tuyên bố sứ mạng tầm nhìn của mình, các trường NCL cũng có các đặc điểm giống như Atlbach và cộng sự (2009) mô tả.
Đối với các trường chưa có các tuyên bố sứ mạng và tầm nhìn, có thể họ nằm trong các trường hấp thụ nhu cầu xã hội. Trong nhóm này cần phân biệt hai nhóm nhỏ. Một nhóm chiếm số đông nhiều hơn là các trường thực sự không rõ ràng về chất lượng học tập, sự nghiêm túc, nỗ lực và minh bạch. Tuy nhiên, nhóm còn lại là các trường nghiêm túc, có trách nhiệm và thường theo định hướng nghề nghiệp. Việc xác định xu hướng phát triển của nhóm trường này cần có thêm phương pháp nghiên cứu khác như phỏng vấn hay khảo sát trực tiếp tại các trường này.
Sự thành công của kế hoạch, chiến lược phụ thuộc vào xây dựng chính xác sứ mạng và tầm nhìn, sự tham gia rộng rãi của các bên có liên quan khác nhau vào việc xây dựng sứ mạng. Tuyên bố sứ mạng và tầm nhìn cũng góp phần vào việc tạo ra bản sắc thể chế của một tổ chức. Sứ mạng giúp giới thiệu tổ chức đó với công chúng và phân biệt nó với các tổ chức khác bằng cách nhấn mạnh tính độc đáo của từng tổ chức. Nghiên cứu về sứ mạng và tầm nhìn trong kế hoạch chiến lược của các trường đại học NCL tại TP.HCM cho thấy các trường có các tuyên bố sứ mạng và tầm nhìn tương tự nhau mặc dù có tính phân tầng các trường. Các trường đại học cần xác định đặc điểm độc đáo của họ và nhấn mạnh những điều này trong tuyên bố tầm nhìn và sứ mạng. Tuy nhiên, nghiên cứu này chưa khai thác mức độ tham gia cũng như đóng góp của các tuyên bố sứ mạng tầm nhìn trong định hướng các hoạt động của trường, hay đó chỉ là các tuyên bố “hình thức” nhằm đáp ứng các yêu cầu bên ngoài của các cơ quan quản lý hay các yêu cầu của bộ tiêu chuẩn đánh giá chất lượng trường đại học.
Trong nhóm cuối cùng (theo phân loại của Atlbach và cộng sự), đó là các trường vì lợi nhuận. Trong tuyên bố sứ mạng, tầm nhìn của mình, chỉ có một trường xác định là trường tư thục. Các trường còn lại bỏ ngỏ định hướng phát triển là trường vì lợi nhuận hay không vì lợi nhuận. Trong nhóm này, Atlbach và cộng sự (2009) cho rằng các trường vì lợi nhuận thì không thuộc nhóm trường tinh hoa. 

N. Hoa
  • Hotline
    (028) 3920 1523
  • Email