Phát triển, bảo tồn cây lan rừng Đại Châu

  • 11:33 ,09/02/2018

Ảnh: T.L

KHPT - Vườn lan nhà ông Văn Công Chi 58 tuổi, thôn Xuân Phong Nam, xã An Hòa, huyện An Lão, tỉnh Bình Định có đến hàng trăm giò lan Đại Châu, chưa kể cả ngàn cây con đang bám chi chít vào các giá thể, khi đủ một năm sẽ được chiết trồng. Giá trị ở loại lan này là nở hoa vào dịp tết Nguyên đán, màu hoa tím pha trắng rất đẹp, tỏa hương thơm ngát, quyến rũ.

Ông Chi kể, cách đây hơn 20 năm, thấy giống lan rừng Đại Châu đẹp, lại nở hoa đúng dịp tết, có mùi hương nên ông sưu tầm. Người dân hái loại lan này từ rừng An Lão về bán lại cho ông. Ít người để ý nhưng ông đặc biệt thích loại lan rừng hoang dã này. Lá dài, dày, thường sống bám vào cây rừng, trông đơn giản mộc mạc nhưng khi nở hoa thì tỏa hương thơm ngát. Thật là giống lan quý hiếm.

Ban đầu, ông trồng vài ba giò, sau đó phát triển lên con số hàng trăm. Tuy vậy, mấy năm đầu do chưa biết cách chăm sóc nên cây lan ít phát triển, có đến trên 300 giò héo rũ rồi chết. Ông tìm tòi học hỏi nhiều người chơi lan, dùng lưới nhựa tạo khu vườn có lượng ánh sáng vừa phải, tạo độ ẩm cao, phun tưới một số vi lượng bổ dưỡng, trong đó có lượng sinh tố B1... Cộng vào đó là những kinh nghiệm rút tỉa được trong nhiều năm trồng lan, dần dần quy trình trồng lan của ông khá hoàn thiện, cây phát triển xanh tốt, cho hoa đúng tết.

Qua nhiều năm theo dõi học hỏi, biết được đặc tính nhân giống của lan rừng Đại Châu, ông Chi cố gắng tạo môi trường vườn lan gần giống như nơi rừng nguyên sinh mát mẻ, độ ẩm cao, ánh sáng vừa phải. Những giò lan của ông chủ yếu cho bám trên các giá thể là thân cây vú sữa, hoặc cây ké. Mỗi giò lan lâu năm có giá thể là thân cây, bằng bắp chân, có thể dài 40 - 50 phân đến 1 m. Có giò không treo mà dựng dưới đất, lá xanh dày, có lá dài đến hai gang tay, rễ bám chằng chịt quanh giá thể. Trên đó cũng thấy chằng chịt cây con mới nhú lên vài ba lá chút xíu.

Ông Chi cho biết, cây lan không thể nhân giống bằng tách cành, mà chỉ bằng cách tự nhiên từ hạt phát tán. Sau một năm mới tách cây con khỏi giá thể được. Khi tách cây con cũng là vấn đề nan giải. Không dễ bóc tách cây con khỏi cây, rồi cấy vào thân chủ khác, hay trồng trong chậu lan là được, mà phải có cách cũng rất đặc biệt, cây con mới sống, phát triển tốt. Còn tách như thế nào thì ông Chi chưa thể nói rõ được.

Có người hỏi mua cây con nhưng ông Chi không bán. Ông nói những chậu mới ra hoa một lứa có giá khoảng 2 triệu đồng. Một giò lan ông mua 1 triệu đồng, sau 7 năm có giá 22 triệu đồng. Mỗi giò lan Đại Châu vườn nhà ông Chi có giá trung bình từ 5 - 10 triệu đồng. Cả vườn lan Đại Châu hàng trăm chậu (giò) đếm không xuể và ông cũng không rõ là bao nhiêu chậu, lớn, nhỏ, nhiều dáng, nhiều kiểu, lớp thì bám trên thân cây, lớp thì trồng trong chậu, lớp thì dựng dưới đất, lớp treo trên giàn. Những giò lan lớn đã cho nụ.

Để khuyến khích việc nhân giống bảo tồn giống lan rừng Đại Châu quý hiếm, từ nguồn vốn sự nghiệp khoa học công nghệ cấp huyện, UBND huyện An Lão hỗ trợ ông Chi một khoản kinh phí nhỏ để khuyến khích. Đây là động lực thúc đẩy ông Chi tiếp tục đầu tư phát triển mạnh cây lan rừng vùng cao An Lão, để biến loài cây này thành hàng hóa phục vụ cho thị trường dịp tết Nguyên đán và cũng là việc làm bảo tồn giống lan rừng quý hiếm khi con người khai thác đến cạn kiệt.

Ong_VYn_Cong_Chi_tY_nhan_giYng_YYYc_cay_lan_rYng_YYi_Chau._A._HL

Ông Chi bên vườn lan Đại Châu - Ảnh: T.L

Bà Phạm Nguyễn Thu Trang, phó giám đốc Trung tâm ứng dụng tiến bộ KH&CN Bình Định dự định sẽ thu thập mẫu, nhân giống cây lan rừng Đại Châu ở An Lão bằng phương pháp nuôi cấy mô tế bào. Nếu thành công sẽ mở ra hướng mới cho người trồng lan, cũng là để bảo tồn phát huy giá trị của loài lan rừng quý hiếm này.

Hoàng Lân

Ý kiến của bạn

  • Hotline
    (028) 3920 1523
  • Email