Bản thân đảo Phú Quý (Poulo Cecir) nằm cách bờ biển Bình Thuận khoảng 120 km về phía đông, không phải là một đảo hỏa sơn. Hòn Tro (Ile des Cendres) sẽ được giới thiệu sau đây, là một hỏa sơn ngầm, đỉnh của hỏa sơn nằm dưới mặt biển 20 m. Veteran cũng là một hỏa sơn ngầm mà người ta chưa biết rõ độ sâu. Hai hỏa sơn này nằm trong nhóm đảo Catwick, cách đảo Phú Quý khoảng 50 km về phía nam.

"/> Bản thân đảo Phú Quý (Poulo Cecir) nằm cách bờ biển Bình Thuận khoảng 120 km về phía đông, không phải là một đảo hỏa sơn. Hòn Tro (Ile des Cendres) sẽ được giới thiệu sau đây, là một hỏa sơn ngầm, đỉnh của hỏa sơn nằm dưới mặt biển 20 m. Veteran cũng là một hỏa sơn ngầm mà người ta chưa biết rõ độ sâu. Hai hỏa sơn này nằm trong nhóm đảo Catwick, cách đảo Phú Quý khoảng 50 km về phía nam.

" />

Núi lửa từng hoạt động ngoài khơi Trung bộ

  • 15:48 ,07/05/2010

Bản thân đảo Phú Quý (Poulo Cecir) nằm cách bờ biển Bình Thuận khoảng 120 km về phía đông, không phải là một đảo hỏa sơn. Hòn Tro (Ile des Cendres) sẽ được giới thiệu sau đây, là một hỏa sơn ngầm, đỉnh của hỏa sơn nằm dưới mặt biển 20 m. Veteran cũng là một hỏa sơn ngầm mà người ta chưa biết rõ độ sâu. Hai hỏa sơn này nằm trong nhóm đảo Catwick, cách đảo Phú Quý khoảng 50 km về phía nam.

Đã có một phún xuất hỏa sơn ngoài khơi Việt Nam vào năm 608?

Đó là câu hỏi nhà địa chất học T.T. Khoo của Viện đại học Malaya ở Kuala Lumpur đặt ra sau khi tham khảo Tùy Thư, tức là Biên niên sử đời nhà Tùy (581 - 618) của Trung Quốc. Một ký lục trong Tùy Thư ghi chép rằng mùa hè năm 608 sau Công nguyên các sứ thần triều đình Trung Hoa cử sang một nước ở đông bắc bán đảo Mã Lai trên đường về đến hải phận nước Lâm Ấp phải trải qua nguyên một ngày khổ sở vì không khí xung quanh thuyền màu vàng vàng và hôi thối.

Lâm Ấp (Lin-yi), về sau là vương quốc Chiêm Thành, vào lúc đó nằm dọc theo duyên hải nước ta từ Quảng Bình đến Bình Thuận. Khoo nghĩ rằng hiện tượng được báo cáo có thể là do một phún xuất hỏa sơn xảy ra ở nhóm đảo Poulo Cecir-Ile des Cendres-Veteran nằm gần hải lộ của sứ đoàn. Thật vậy, sự hiện diện của lưu huỳnh và các chất dẫn xuất từ lưu huỳnh như SO2, SO3, H2S từ khói hỏa sơn làm cho không khí có màu vàng vàng và hôi thối.

Bản thân đảo Phú Quý (Poulo Cecir) nằm cách bờ biển Bình Thuận khoảng 120 km về phía đông, không phải là một đảo hỏa sơn. Hòn Tro (Ile des Cendres) sẽ được giới thiệu sau đây, là một hỏa sơn ngầm, đỉnh của hỏa sơn nằm dưới mặt biển 20 m. Veteran cũng là một hỏa sơn ngầm mà người ta chưa biết rõ độ sâu. Hai hỏa sơn này nằm trong nhóm đảo Catwick, cách đảo Phú Quý khoảng 50 km về phía nam.

Hai hòn đảo phù du ngoài khơi Trung bộ vào năm 1923

Ngày 2/3/1923, tàu chạy bằng hơi nước Wakasa-maru của Nhật đi từ Hồng Kông đến Singapore nhìn thấy ngoài khơi bờ biển Đông Dương ở vị trí 100 10’ Bắc và 1090 Đông, phía nam đảo Phú Quý, một cột khói mà thuyền trưởng Horikawa và các thủy thủ nghĩ là một vụ cháy tàu. Thuyền trưởng Horikawa cho thay đổi hướng đi của tàu với dự định tiếp cứu thủy thủ đoàn chiếc tàu lâm nạn. Đến gần hơn, họ nhận ra đó là một vụ phún xuất hỏa sơn. Cột hơi nước và khí lên cao đến 2.000 m.

Ngày 8/3, chiếc tàu Carlisle của Anh đi trinh sát, phát hiện ở chính tọa độ trên một đảo núi lửa nhỏ dài 450 m và cao 30 m. Ngày 13/3, đoàn khảo sát thủy văn của Pháp ở Đông Dương nhận được lệnh thực hiện một cuộc thám sát hòn đảo mới. Các kết quả của cuộc thám sát, kèm theo một bản đồ, được trình cho Viện hàn lâm khoa học Pháp sau đó.

Một cuộc đổ bộ lên đảo được thực hiện ngày 17/3. Đảo được hình thành bởi một đống mảnh vụn của một chất màu đen có lỗ rất nhẹ - hiển nhiên là tro núi lửa; và do đó đảo được gọi là Hòn Tro. Những khối đặc sít hơn được tìm thấy ở nhiều nơi, đặc biệt là trên đỉnh. Khối lớn nhất cao 0,75 m và có bề ngang 0,5 m. Đảo có hình móng ngựa hay trăng lưỡi liềm mà hai sừng bị cắt gọt thành vách đứng cho thấy một sự sụp đổ đã xảy ra. Tổng thể này vả lại ít rắn chắc và không chịu đựng được sóng biển. Miệng hố từ đó thoát ra tro và hơi nước nằm ở phía bắc đảo. Các thăm dò độ sâu cho thấy đảo nhỏ này rất dốc. Cách xa bờ 150 m, độ sâu đã ngoài 30 m. Cách xa bờ 1 km, độ sâu là 100 m.

Theo các thông tin đoàn khảo sát thu thập được từ cư dân đảo Phú Quý, nhiều chấn động địa chấn khá mạnh được cảm thấy ở đảo này vào các ngày 10, 12, 16 tháng 2, sau đó ít mạnh hơn cho tới 22 tháng 2, ngày các chấn động biến mất.

Một cuộc thám sát thứ hai, thực hiện bởi Nha hàng hải ở Sài Gòn ngày 29/3, nhận thấy những thay đổi khá quan trọng so với bản đồ thiết lập bởi cuộc khảo sát đầu tiên. Mặt khác, Hải quân hoàng gia Anh cũng tiến hành một cuộc khảo sát, cho biết rằng ngày 13/5 núi lửa vẫn còn hoạt động và một đảo hỏa sơn nhỏ đã nổi lên cách đảo thứ nhất 4 km về phía nam. Sự hiện diện của một đáy biển cao cũng được xác nhận cách đảo lớn 2 km về phía tây nam. Sau đó, phún xuất hỏa sơn ngừng và hai hòn đảo này bị sóng biển bào mòn, biến xuống dưới mặt nước.

Cánh đồng hỏa sơn Cù Lao Ré

Cù Lao Ré, còn có tên là đảo Lý Sơn, nằm về phía đông bắc Quảng Ngãi, cách bờ biển 38 km. Cánh đồng hỏa sơn ở đây có 13 miệng núi lửa, 4 trên cạn và 9 dưới mặt biển. Ba miệng núi lửa trên cạn làm thành Cù Lao Ré; miệng núi lửa trên cạn thứ tư làm thành một cù lao nhỏ khác. Nham thạch ở đây không quá 10.000 năm tuổi. Không biết lần phún xuất cuối cùng xảy ra cách nay bao lâu, nhưng gần đây không có phun trào.

TRẦN TÂN MỸ
  • Hotline
    (028) 3920 1523
  • Email