Những giải pháp ứng phó xâm nhập mặn trong điều kiện biến đổi khí hậu

  • 16:12 ,18/02/2020

KHPTO - Theo Trung tâm quy hoạch và điều tra tài nguyên nước (Bộ tài nguyên môi trường), những năm gần đây, diễn biến xâm nhập mặn ở đồng bằng sông Cửu Long phức tạp, bất thường, năm sớm năm muộn so với cùng kỳ nhiều năm. Năm 2011, xâm nhập mặn sớm hơn, từ giữa tháng 2, nhiều địa phương vùng đồng bằng sông Cửu Long, Tây Nguyên đã phải đối phó với hạn hán và đặc biệt là tình trạng nước mặn xâm nhập.

Tại một sốtỉnh ven biển ĐBSCL, nước biển xâm nhập sâu vào các sông rạch khiến các dòng sông bịnhiễm mặn sớm, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống người dân và hoạt động nông nghiệp. Đặc biệt, những tháng đầu năm 2016, diễn biến xâm nhập mặn tại ĐBSCL được đánh giánặng nề nhất trong 100 năm qua và dựbáo còn diễn biến xấu hơn trong những năm tiếp theo.

Xâm nhập mặn gây ra những hậu quảhết sức nặng nề, ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt, sản xuất của cảvùng ĐBSCL. Đặc biệt, cuối năm 2015 và những tháng đầu năm 2016, diễn biến xâm nhập mặn tại ĐBSCL được đánh giánặng nề nhất trong 100 năm qua. Ngay từ tháng 2, độmặn đã duy trì ở mức cao và nghiêm trọng. Trên sông Tiền và sông Hậu, độmặn là trên 45‰, xâm nhập sâu tới 70 km tính từ cửa sông, thậm chícónơi lên đến 85 km (trong khi theo Trung tâm phòng tránh và giảm nhẹ thiên tai thì độmặn bằng 4‰ đã được coi là bịxâm nhập mặn).

Đểhạn chếvà ứng phóvới tình trạng hạn hán, xâm nhập mặn trong tương lai, mỗi địa phương cần thực hiện những biện pháp phùhợp với điều kiện của mình. Tuy nhiên, ở tầm vĩ mô, cần tiến hành một sốgiải pháp chung như:

- Tăng cường quan trắc, giám sát, nâng cao năng lực dự báo mặn;

- Tăng cường hợp tác quốc tếvới các nước trong Ủy hội Mekong và Trung Quốc đểcùng chia sẻ lợi ích chung trong việc phát triển và thịnh vượng chung của cảkhu vực theo Hiệp định Mekong 1995, ký kết song phương với từng quốc gia hay đa phương.

- Điều chỉnh quy hoạch tổng thểvà sản xuất nông nghiệp cho khu vực, quy hoạch sản xuất nông nghiệp phải nằm trong quy hoạch tổng thểgồm phát triển công nghiệp, du lịch và nông nghiệp, gia tăng diện tích trồng lúa và sốvụ lúa mỗi năm, nâng cao kỹ thuật thâm canh lúa nhằm làm tăng chất lượng nước ngọt, giảm phèn, nhiễm mặn, ô nhiễm phân bón, thuốc sát trùng, thuốc diệt cỏ, đồng thời sửdụng hợp lý nguồn nước phùhợp với phát triển kinh tế, môi trường và tập quán ở địa phương.

- Lựa chọn cây trồng, vật nuôi thích nghi với điều kiện khô hạn và môi trường nước mặn, nước lợ. Việc nghiên cứu tiến hành các biện pháp bền vững lâu dài cho phát triển kinh tếđịa phương, cần phải từng bước lựa chọn và lai tạo các giống cây trồng, vật nuôi cóthểtồn tại và phát triển trong môi trường khô hạn, nước mặn và nước lợ.

- Kiện toàn hệ thống đê và thành lập nhiều khu tứ giác là một trong những ưu tiên chính. Thành lập các khu vực bảo vệ trước lũ, xâm nhập mặn nhằm chủ động trong việc dẫn nước lũ vào cải tạo đồng ruộng và phục vụ nuôi trồng thủy sản là rất quan trọng nhằm đảm bảo đời sống sản xuất của người dân, tạo ra các vùng đất an toàn đối với lũ và xâm nhập mặn, đồng thời chủ động kiểm soát nguồn nước phục vụ cho sản xuất nông nghiệp và công nghiệp hóa nông thôn.

- Xây dựng đập ngầm, đây là giải pháp mang tính tham khảo đối với Việt Nam, giải pháp này đã được áp dụng tại Hoa Kỳ.

- Xây dựng và hoàn thiện hệ thống công trình giữnước ngọt trong đồng bằng.

- Xây dựng hệ thống đê biển, đê sông, đây là dựán lâu dài, bền vững dọc theo biển Đông và biển Tây đểứng phóvới mực nước biển dâng cao.

- Quản lý tổng hợp tài nguyên nước. Đây là một trong những biện pháp tích cực và hiệu quảnhất đểquản lý nguồn nước ngọt, gián tiếp đẩy lùi tình trạng xâm nhập mặn.

HẢI AN
  • Hotline
    (028) 3920 1523
  • Email