Báo Chính

Bảo hộ sáng chế hay bí mật kinh doanh?

Thứ sáu, 12/09/2008, 15:44 GMT+7

Tất cả những thông tin được sử dụng trong quá trình điều hành doanh nghiệp, có giá trị lớn trong việc tạo ra lợi ích kinh tế đều được xem là thông tin bí mật. Những thông tin này có thể là: thông tin về tài chính, những sáng kiến, sáng chế, công thức sản xuất, chiến lược quảng cáo, danh sách khách hàng... Việc xác định khi nào thì nên bảo hộ dưới dạng sáng chế, khi nào thì phải bảo hộ bí mật kinh doanh và bảo hộ theo cách nào - là những vấn đề hiện nay không ít doanh nghiệp còn nhiều lúng túng...

Bảo hộ sáng chế

Sáng chế là giải pháp kỹ thuật dưới dạng sản phẩm, hay quy trình nhằm giải quyết một vấn đề, xác định bằng việc ứng dụng các quy luật tự nhiên. Để được cấp một bằng sáng chế, đòi hỏi giải pháp kỹ thuật đó phải đáp ứng các điều kiện: có tính mới, có tính sáng tạo, có khả năng áp dụng công nghiệp. Như vậy, không phải đối tượng nào cũng có thể bảo hộ với danh nghĩa sáng chế, chẳng hạn cách thức thể hiện thông tin, giải pháp chỉ mang tính thẩm mỹ, hay như các quy trình sản xuất (thực vật, động vật) chỉ mang bản chất sinh học mà không phải là quy trình vi sinh... Sáng chế được bảo hộ dưới hình thức cấp bằng độc quyền, hiệu lực của bằng sáng chế là 20 năm. Bằng sáng chế không cấp cho những ý tưởng mơ hồ, chỉ cấp cho những giải pháp kỹ thuật được trình bày cụ thể, chi tiết. Người yêu cầu cấp bằng sáng chế phải công bố trước công chúng một cách chi tiết những bí quyết kỹ thuật và phải nêu rõ phạm vi bảo hộ hợp lý.

 

Bảo hộ bí mật kinh doanh

Bí mật kinh doanh là thông tin thu được từ hoạt động đầu tư tài chính, trí tuệ chưa được bộc lộ và có khả năng sử dụng trong kinh doanh. Để được bảo hộ theo dạng bí mật kinh doanh, phải đáp ứng các điều kiện sau:

- Không phải là hiểu biết thông thường, không dễ dàng có được.

- Khi được sử dụng trong kinh doanh sẽ tạo cho người nắm giữ bí mật kinh doanh lợi thế so với người không nắm giữ, hoặc không sử dụng bí mật kinh doanh đó.

- Được chủ sở hữu bảo mật bằng các biện pháp cần thiết để bí mật kinh doanh đó không bị bộc lộ, và không dễ dàng tiếp cận được.

Về lý thuyết, bí mật kinh doanh được bảo hộ vô thời hạn và không cần làm thủ tục đăng ký.

 

Bí quyết kỹ thuật - chọn cách bảo hộ nào?

Nếu bạn có một bí quyết kỹ thuật, vậy sẽ chọn cách bảo hộ nào là tốt nhất? Trong thực tiễn cho thấy có nhiều người muốn làm đơn đăng ký bảo hộ sáng chế nhưng lại không muốn bộc lộ bí quyết kỹ thuật bởi lo sợ nếu nói ra thì có thể bị người khác lấy ngay lập tức. Nhưng nếu không bộc lộ thông tin một cách chi tiết thì sẽ không được cấp bằng sáng chế. Vậy sẽ bảo hộ bằng cách nào trong trường hợp này? Có thể bảo hộ dưới dạng bí mật kinh doanh trong trường hợp này. Song có thể nói việc bảo hộ bí mật kinh doanh thường không đơn giản. Muốn bảo hộ bí mật kinh doanh phải tìm những biện pháp cần thiết để hạn chế việc phổ biến thông tin. Cụ thể như phải hạn chế sự ra vào nơi làm việc; tránh sự  tiếp cận với các tài liệu, thông tin bí mật; hạn chế nghiêm ngặt số lượng người có thể tiếp cận các thông tin cạnh tranh quan trọng; phải giáo dục nhân viên chủ chốt và phải giám sát rất kỹ các buổi thuyết trình, giới thiệu sản phẩm... Việc bảo hộ bí mật kinh doanh rất tốn kém và phần lớn phải dựa vào các cơ quan pháp luật. Trong thực tế đã có không ít trường hợp vì sợ bộc lộ thông tin nên nhiều sản phẩm đã không bao giờ xuất hiện, nhất là những sản phẩm có vốn đầu tư lớn, bởi khi sản phẩm được bán ra trên thị trường, các đối thủ cạnh tranh có thể dễ dàng bắt chước. Nhưng nếu cứ giữ bí mật mãi những sáng chế đó thì những sáng chế không được công bố này sẽ bị mai một đi.

Có thể nói việc lựa chọn bảo hộ theo cách nào là tùy thuộc vào mỗi người, nhưng trước khi quyết định hình thức bảo hộ cần cân nhắc đến hiệu quả của mỗi hình thức. Đồng thời cũng phải kiểm tra xem giải pháp kỹ thuật có đáp ứng điều kiện bảo hộ hay không. Theo hình thức sáng chế thì chủ sở hữu có quyền độc quyền tối cao trong việc sử dụng sáng chế của mình trong vòng 20 năm, nhưng đổi lại họ phải công bố bí quyết của mình để mọi người có thể hiểu và học hỏi được từ những giải pháp kỹ thuật đó, sau thời hạn bảo hộ bất cứ ai cũng có quyền sử dụng. Còn bảo hộ bí mật kinh doanh thì vô thời hạn, nhưng nếu chủ sở hữu không tìm biện pháp bảo vệ thì bí mật đó sẽ không còn là bí mật nữa.

HOÀNG TỐ NHƯ

(Phòng sở hữu trí tuệ - Sở KH&CN TP.HCM)



Viết phản hồi



 Ẩn email của tôi

Giới hạn tin theo ngày :   từ   đến