Sài hồ nam

Thứ sáu, 01/04/2011, 11:04 GMT+7

Là một độc giả thường xuyên của “Chuyên đề Sức khỏe”  - Báo KHPT, tôi rất thích sưu tầm cây thuốc nam nhưng nhiều khi không biết tên và dược tính của nó. Tôi thấy ở vùng núi cát gần biển và Bảy Núi tỉnh An Giang có người chuyên hái lượm một loại cây thuốc gì không biết tên, nghe nói bán được tiền lắm. Tôi gởi mẫu cây để xin quý báo xác định tên họ và dược tính giùm.

Nguyễn Thiện (Tịnh Biên)

Mẫu vật bạn hỏi là cây Đa quả cát, thường dùng làm thuốc thay thế cho vị Sài hồ nên còn gọi là Sài hồ nam.

Sài hồ nam, còn gọi là Đa quả cát, tên khoa học: Polycarpaea arenaria (Lour.) Gagnep., thuộc họ Cẩm nhung (Caryophyllaceae).

Mô tả: cỏ đa niên, cứng, thân bụi nhiều nhánh, cao khoảng 30 cm. Cành nhánh có lông trắng. Lá hẹp, dài 5 - 12 mm, có mũi nhọn cứng. Lá bẹ trắng như vảy, cao 3 - 4 mm. Phát hoa dày, lưỡng phân, mang cụm hoa xám, to 3 - 4,5 mm: cánh hoa 5, như vảy có lằn đỏ: tiểu nhụy 5; vòi nhụy cao bằng 2 lần noãn sào. Nang trái to 3 mm.

Sài hồ nam mọc hoang dựa đồi cát, núi dọc bờ biển, từ: Gia Lai Kom Tum đến Côn Sơn.

Bộ phận dùng: rễ (radix Polycarpaea arenaria) hoặc toàn cây.

Công dụng: rễ hóa gỗ, cứng, y học dân gian dùng toàn cây, làm thuốc hạ nhiệt và trị mồ hôi trộm, chứng tăng tiết mồ hôi.

Liều dùng: 12 - 16 g cây khô, sắc uống.

Lưu ý: Sài hồ là một vị thuốc đông y, là rễ của cây Sài hồ bắc, tên khoa học là Bupleurum chinense, thuộc họ Hoa tán (Umbelliferaea). Có vị đắng, tính bình, vào kinh can, đởm, tâm bào và tam tiêu. Tác dụng: giải biểu, trị sốt nóng, cảm cúm. Dùng sống: trị ngoại cảm, giải nhiệt, lợi tiểu tiện, làm ra mồ hôi, trị ban sởi. Liều dùng: ngày dùng 12 - 24 g, sắc uống.

Cây Đa quả cát (Polycarpa arenaria) có hình dạng thân, lá và rễ hơi giống Sài hồ, được y học dân gian dùng thay thế Sài hồ nên gọi là Sài hồ nam.

Ngoài ra, kinh nghiệm dân gian cũng dùng cây Lức (Cúc tần = Pluchea indica) cũng được gọi là Sài hồ nam và dùng thay thế Sài hồ bắc, để làm thuốc giải cảm, trị sốt nóng, cảm cúm, ho nóng, rối loạn tiêu hóa, bệnh gan mật...


DS. PHAN ĐỨC BÌNH

Viết phản hồi



 Ẩn email của tôi
 

Giới hạn tin theo ngày :   từ   đến