Khả năng sinh sản của rầy nâu di cư vào đèn

  • 15:13 ,28/03/2008

Mặc dù rầy nâu đã xuất hiện thành dịch và gây hại lớn cho lúa ở đồng bằng sông Cửu Long từ hơn 30 năm qua, và đã có nhiều nghiên cứu công bố trên khắp thế giới về đặc tính sinh học và sinh thái của chúng, nhưng hiện nay vẫn còn nhiều thắc mắc là rầy nâu khi vào đèn đã đẻ trứng hay chưa và khả năng sinh sản của chúng như thế nào khi di cư đến một vùng lúa mới. Một đề tài nghiên cứu vừa được thực hiện nhằm xác định khả năng nói trên để hỗ trợ cho kỹ thuật gieo sạ lúa “né rầy” đang được áp dụng rộng rãi hiện nay ở ĐBSCL.

Con cái của rầy nâu bắt tại bẫy đèn ở ngoài đồng được đem về nuôi trong nhà lưới riêng rẽ hay chung với con đực trên giống lúa có tính nhiễm rầy (Jasmine) để theo dõi khả năng sống sót, đẻ trứng và nở con của chúng. Đồng thời con cái cũng được giải phẫu để xem sự phát triển của buồng trứng vào lúc ngay khi vào đèn và được nuôi cho ăn (trên lúa Jasmine) trong 24 và 48 giờ sau khi vào đèn. Kết quả đã được trình bày trong một báo cáo khoa học tại hội đồng nghiệm thu của Bộ nông nghiệp & PTNT ngày 25/2/2007.

Hình 1: Sự phát triển buồng trứng của rầy nâu cái khi vào đèn và sau khi nuôi 24, 48 giờ (A), giải phẫu cho thấy buồng trứng chưa phát triển khi vào đèn (B), đã phát triển sau khi nuôi 24 giờ (C) và một số trứng đã phát triển hoàn chỉnh sau 48 giờ (D)

Hình 1 cho thấy rầy nâu khi di cư và vào đèn, con cái có buồng trứng chưa phát triển (mặc dù bụng con cái dài và to hơn con đực, với kim đẻ trứng màu đen rất rõ ở mặt dưới bụng), sau khi ăn 24 giờ thì buồng trứng đã phát triển, và đến 48 giờ sau thì buồng trứng đã to và nhiều trứng đã phát triển hoàn chỉnh để có thể đẻ được.

Đồng thời trong thí nghiệm nuôi rầy thì một số rầy cái cũng bắt đầu đẻ sau 48 giờ, đa số đẻ sau 3 ngày (72 giờ) và thời gian đẻ trứng kéo dài trong khoảng 1 tuần, cao nhất là trong khoảng 5 - 7 ngày sau khi vào đèn, với số trứng đẻ trung bình trên 300 trứng cho mỗi con cái (Bảng).

Đặc biệt, rầy cái được nuôi riêng không có con đực vẫn sống và đẻ trứng bình thường nhưng tất cả các trứng đều không nở, trong khi nuôi chung với con đực thì chúng bắt cặp với nhau nhiều lần, đẻ trứng và số ấu trùng (rầy con, rầy cám) nở ra rất cao, trung bình 360 con cho mỗi rầy cái.

Như vậy rầy nâu di cư và vào đèn trước khi đẻ trứng, đến nơi và sau khi ăn ở trên cây lúa thì buồng trứng mới phát triển và bắt đầu sinh sản. Điều này có thể nhận thấy được khi nuôi tập thể rầy nâu trong lồng: rầy trưởng thành có cánh thường rộn ràng vào lúc chiều tối để tìm cách bay ra khi vừa vũ hóa, nhưng vài ngày sau khi đã bắt cặp và trứng đã phát triển thì chúng định cư và không tìm cách di cư nữa.

Do đó, dùng bẫy đèn để theo dõi đợt rầy nâu di cư đến ruộng lúa nhằm gieo sạ lúa đúng lúc để “né rầy” (khi rầy vừa hết vào đèn) là một biện pháp phòng trừ rầy nâu rất hữu hiệu, vì khi mới đến chúng rất đói, lại thường mang mầm bệnh virus để truyền cho cây lúa non (rất mẫn cảm với bệnh vàng lùn) và sẽ đẻ trứng để có khả năng bùng phát mật số vào lứa rầy con sắp tới nếu không trị kịp thời. v

 

Khả năng sống và sinh sản của rầy nâu cái sau khi vào đèn

Chỉ có ở 3 con cái và có thể là do cây lúa đã bị rầy ở bên ngoài đẻ trứng trước khi đem vào nuôi.

  • Hotline
    (028) 3920 1523
  • Email