Hệ sinh thái thị trường lao động: chính quyền - nhà trường - doanh nghiệp và sinh viên

  • 17:56 ,13/01/2019

KHPTO - Thực hiện chương trình nâng cao chất lượng giáo dục đại học, cao đẳng, UBND TP.HCM đặt hàng với Trường đại học kinh tế TP.HCM phối hợp Sở giáo dục và đào tạo TP.HCM tổ chức hội thảo khoa học “Liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp trong việc giải quyết việc làm cho sinh viên sau khi tốt nghiệp”.

Sớm hoàn chỉnh hệ sinh thái thị trường lao động

TS. Nguyễn Thành Phong, Chủ tịch UBND TP.HCM cho biết, hội thảo là một việc làm ý nghĩa để nhìn lại các cơ chế chính sách của Nhà nước, quá trình đào tạo của các cơ sở giáo dục, cũng như năng lực của sinh viên và nhu cầu của doanh nghiệp. Từ đó, xác định những giải pháp, những hướng đi mới phù hợp hơn, nhằm đảm bảo mọi sinh viên ra trường đều có việc làm và phù hợp ngành nghề đào tạo, góp phần sử dụng hiệu quả nguồn lực đã đầu tư cho ngành giáo dục.

Trong những năm qua, Ðảng và Nhà nước đã có nhiều chủ trương, chính sách nhằm giải quyết và tạo việc làm cho người lao động. Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ 9 đã xác định: "Giải quyết việc làm là yếu tố quyết định để phát huy nhân tố con người, ổn định và phát triển kinh tế, làm lành mạnh xã hội, đáp ứng nguyện vọng chính đáng và yêu cầu bức xúc của nhân dân". Đặc biệt, năm 2013, Quốc hội đã thông qua Luật việc làm. Đây là lần đầu tiên nước ta có một văn bản luật quy định đầy đủ, điều chỉnh toàn diện các quan hệ về việc làm và thị trường lao động, là cơ sở pháp lý quan trọng giải quyết việc làm bền vững.

Theo TS. Nguyễn Thành Phong, tại TP.HCM, công tác giải quyết việc làm cho người lao động đã trở thành một chỉ tiêu trong kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hàng năm. Bình quân mỗi năm, thành phố giải quyết trên 300.000 việc làm, tạo thêm 135.000 việc làm mới và giảm tỷ lệ thất nghiệp đô thị dưới 3,8%. Riêng đối với công tác giải quyết việc làm cho sinh viên và nâng cao chất lượng đào tạo các trường đại học, cao đẳng, thành phố cũng đạt được những kết quả tích cực: đã có 10 trường đại học được công nhận đạt tiêu chuẩn quốc tế, 21 trường đại học, cao đẳng đạt tiêu chuẩn giáo dục và hơn 700 sinh viên các nước Châu Á đang học tập tại thành phố. Số sinh viên có việc làm sau khi tốt nghiệp các trường đại học, cao đẳng tại thành phố đạt 72,3%. Ngoài ra, thành phố đã thành lập Hội đồng hiệu trưởng các trường đại học với 46 trường đại học thành viên, gồm 6 khối ngành; xây dựng một cộng đồng doanh nghiệp lớn mạnh, với 372.000 doanh nghiệp, cùng với tổng số sinh viên hiện tại trên địa bàn thành phố đã đạt gần con số 400.000.

Đó là cơ sở quan trọng để phát huy nguồn lực giáo dục đại học, đồng thời thúc đẩy việc hợp tác giữa nhà trường với doanh nghiệp trong việc đào tạo và giải quyết việc làm; qua đó, góp phần hoàn chỉnh thị trường lao động và tạo nhiều cơ hội hơn nữa cho các sinh viên tìm kiếm việc làm sau khi tốt nghiệp từ các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn thành phố.

Tuy nhiên, TS. Nguyễn Thành Phong nhận định, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác giải quyết việc làm cho người lao động, đặc biệt là sinh viên sau khi tốt nghiệp vẫn còn nhiều thách thức. Thực tế cho thấy, một trong những tồn tại, hạn chế chủ yếu của việc thất nghiệp hiện nay là do chúng ta chưa có một thị trường lao động hoàn chỉnh; sự biến đổi, vận hành không ngừng của nền kinh tế thị trường, dẫn đến nhu cầu nhân lực thay đổi; vẫn còn khoảng cách khá xa giữa kỹ năng được đào tạo và nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp…

TS. Nguyễn Thành Phong nói: “Với tình cảm chân thành, thành phố mong muốn cùng với quý vị giáo sư, các chuyên gia, các nhà khoa học, quý doanh nghiệp, cùng nghiên cứu, trao đổi để đề ra các giải pháp căn cơ, mang tính ưu việt nhằm rút ngắn quá trình hoàn thiện thị trường lao động, trước mắt là đề xuất các giải pháp hình thành một hệ sinh thái thị trường lao động hiệu quả, đó là: chính quyền - nhà trường - doanh nghiệp và sinh viên. Thành phố hy vọng thông qua buổi hội thảo, quý vị giáo sư, các chuyên gia, các nhà khoa học, quý doanh nghiệp, có những đóng góp thẳng thắn, tinh thần trách nhiệm, đặc biệt là những vấn đề chưa rõ, chưa khả thi cần phải được mổ xẻ, phân tích; từ các góc độ khác nhau để cùng nhau thảo luận, để mở ra một giai đoạn mới, giai đoạn mà tất cả sinh viên ra trường đều có việc làm”.

Thành phố xác định giải quyết việc làm cho sinh viên là trách nhiệm của chính mình, do đó, thành phố cam kết sẽ tạo mọi điều kiện thuận lợi để sớm hoàn chỉnh hệ sinh thái thị trường lao động, cũng như hỗ trợ các điều kiện cần thiết để tăng cường sự kết nối giữa nhà trường và doanh nghiệp, giảm đến mức thấp nhất khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu của doanh nghiệp.

Mất cân đối rất lớn giữa cung và cầu

GS.TS. Nguyễn Đông Phong, hiệu trưởng Trường đại học kinh tế TP.HCM cho rằng, tình trạng lao động có trình độ đại học, cao đẳng và trung cấp thất nghiệp cao hiện nay đang là vấn đề của Việt Nam. Mặc dù tình trạng thất nghiệp còn cao, nhưng vẫn có rất nhiều doanh nghiệp khó khăn trong tuyển dụng lao động, cho thấy có sự mất cân đối rất lớn giữa cung và cầu trong thị trường.

Vấn đề đào tạo chưa gắn liền với sử dụng lao động thể hiện qua khoảng cách quá lớn giữa giáo dục nghề nghiệp và nhu cầu của thị trường là vấn đề rất đang quan tâm cần phải giải quyết. Bởi vì nếu không giải quyết có thể dẫn đến các hậu quả nghiêm trọng: đó là sự lãng phí nguồn lực đào tạo, tuyển dụng; một trong những hệ quả của việc đào tạo nguồn nhân lực hiện nay vẫn chưa gắn liền với việc sử dụng nguồn nhân lực đó là năng suất lao động thấp.

Theo ông Trần Anh Tuấn, phó giám đốc Trung tâm dự báo nhu cầu nhân lực và thông tin thị trường lao động TP.HCM, nhiều doanh nghiệp đã tạo điều kiện, chủ động hơn trong việc liên kết với đào tạo như hỗ trợ nhà trường trong vấn đề thực tập, thực hành cho học sinh, sinh viên. Tuy nhiên, việc đóng góp ý kiến phản hồi về xây dựng chương trình đào tạo để nhà trường có sự điều chỉnh cho phù hợp với yêu cầu thực tế của doanh nghiệp vẫn chưa được sự chú trọng, quan tâm của doanh nghiệp. Về phía nhà trường, đã chủ động trong việc liên kết đào tạo với doanh nghiệp. Tuy vậy, việc khảo sát nhu cầu nhân lực của doanh nghiệp chưa thực sự chính xác, hiệu quả chưa cao.

Sự liên kết hiện nay chưa có hiệu quả cao, đặc biệt là sự liên kết về công tác đào tạo như cùng nhau ký kết hợp đồng đào tạo và cung ứng lao động, cùng nhau trong việc tham gia giảng dạy để học sinh có thể vừa nắm rõ thực tiễn và lý thuyết…; việc cung cấp những thông tin đào tạo và nhu cầu sử dụng lao động phối hợp chưa thực sự tốt,... Dẫn đến tình trạng việc đào tạo vẫn chưa thật sự bám sát vào nhu cầu thực tế của doanh nghiệp; chất lượng đào tạo lại chưa thực sự đáp ứng được yêu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp; đa số sinh viên, học viên chưa có điều kiện thực hành thực tế…

Anh Thư
  • Hotline
    (028) 3920 1523
  • Email