Để mô hình hợp tác xã hoạt động thật sự hiệu quả

  • 14:40 ,12/06/2018
KHPTO - Theo TS. Võ Thị Kim Sa, Trường cán bộ quản lý nông nghiệp và phát triển nông thôn 2, xu hướng nông dân tham gia hợp tác xã (HTX) là tất yếu nhưng thời gian qua, mô hình này không phát triển như kỳ vọng.

“Phân tích các HTX nông nghiệp tại TP.HCM cho thấy mức vốn góp cao, bình quân 115 triệu đồng/thành viên. Tuy nhiên, mức góp vốn cao thì cánh cửa cho nhiều nông dân tham gia ngày càng hẹp. Ngoài ra, việc vận hành HTX hiện nay chưa thực sự minh bạch, thông tin chưa được cung cấp đầy đủ để nông dân mạnh dạn, tin tưởng và tham gia HTX” - TS. Sa nhận xét.

Theo PGS.TS. Nguyễn Văn Ngãi, Trường đại học nông lâm TP.HCM, trải qua thời bao cấp, nông dân có định kiến không tốt về HTX. Họ không coi HTX là một nơi hỗ trợ nông dân mà là một tổ chức để tập thể hóa tài sản của xã viên như ruộng đất, máy móc, thiết bị... Gần đây, một số HTX lập ra không dựa vào lợi ích kinh tế mà làm theo phong trào nhằm đáp ứng chuẩn nông thôn mới, hoạt động không hiệu quả dẫn đến phá sản. Do đó, cần tuyên truyền để nông dân hiểu được việc tham gia HTX là có lợi. Những lợi ích dễ thấy như mua vật tư đầu vào giá thấp hơn, có thông tin thị trường, đầu ra ổn định...

PGS.TS. Nguyễn Văn Ngãi cho biết, để phát triển HTX cần giải quyết một số vấn đề như: tuyên truyền nhằm xóa bỏ định kiến của nông dân về HTX; minh bạch tài sản thuộc quyền sở hữu tập thể và tư nhân khi nông dân tham gia vào HTX; HTX tập trung vào giải quyết những thất bại của nông dân; giải quyết rõ ràng tương quan lợi ích giữa nông dân với ban giám đốc HTX; xây dựng nhanh một HTX điển hình, chứng minh cho nông dân thấy lợi ích của họ khi tham gia HTX so với cá thể, để từ đó nông dân tự nguyện tham gia vào HTX...

PGS.TS. Trần Tiến Khai, Trường đại học kinh tế TP.HCM phân tích: hiện nay, nông nghiệp Việt Nam có 3 điểm yếu là sản xuất nhỏ, manh mún; không đảm bảo an toàn thực phẩm; kênh sản xuất - tiêu thụ không hình thành liên kết dọc hiện đại theo chuỗi giá trị. Do đó, để giải quyết vấn đề này, cần có giải pháp đưa hộ nông dân gắn kết với kinh doanh nông sản; trong đó cần quan tâm đến những mô hình kinh doanh nông sản cho phép nông dân nhỏ vận hành trong thị trường và tham gia vào phát triển chuỗi giá trị thông qua các hoạt động tập thể; hình thành HTX nông nghiệp.

Theo TS. Nguyễn Đức Lộc, Trung tâm chính sách và chiến lược phát triển nông nghiệp nông thôn miền Nam, để mô hình HTX phát triển, TP.HCM nên có chính sách kêu gọi các doanh nghiệp trực tiếp tham gia vào HTX nông nghiệp, thông qua việc cử cán bộ tham gia vào ban giám đốc HTX (kinh phí có thể bao gồm do doanh nghiệp và ngân sách thành phố cùng tài trợ).

Ông Nguyễn Hoàng Anh, phó tổng giám đốc Công ty cổ phần giống cây trồng miền Nam (SSC) cho rằng, trong chuỗi giá trị liên kết sản xuất và cung ứng hạt giống, SSC đóng vai trò quyết định làm tăng giá trị sản phẩm và đưa hạt giống ra thị trường. SSC cung cấp hạt giống gốc, tập huấn kỹ thuật sản xuất, ký hợp đồng bao tiêu với tổ hợp tác và nhóm nông hộ. Tuy nhiên, cũng có những hạn chế khi SSC cung cấp giống gốc, giống bố mẹ cho nông dân sản xuất sẽ có rủi ro cao khi nông dân không tuân thủ đầy đủ nội dung hợp đồng. Nông hộ phá vỡ hợp đồng, bán giống nguyên liệu cho công ty khác hoặc thương lái khi được đề nghị mua lại với giá cao hơn hợp đồng đã ký với SSC. Diện tích sản xuất cần tập trung thành quy mô lớn, liền cạnh nhau nhưng khó đạt sự đồng thuận 100% của các nông hộ...

HOÀNG ANH
  • Hotline
    (028) 3920 1523
  • Email