Để các hiệp định thương mại phát huy hiệu quả tốt nhất

  • 16:11 ,30/11/2019

KHPTO - Hàng loạt các thảo thuận đối tác kinh tế đã và đang ra đời làm thay đổi cục diện hệ thống thương mại thế giới nói chung và có những tác động lên nền kinh tế Việt Nam nói riêng. Các câu hỏi liên quan đến mối quan hệ giữa các hiệp định này được giải quyết như thế nào, các hiệp định có mô hình giống hay khác nhau, hiện tượng chồng lấn xung đột pháp luật khi một đối tác tham gia cùng lúc nhiều hiệp định hay không, luôn thu hút sự quan tâm đặc biệt của xã hội.

Trường ĐH luật TP.HCM vừa tổ chức hội thảo khoa học quốc tế “Thỏa thuận đối tác của các nền kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương: cấu trúc, tiêu chuẩn và thực thi” với sự tham dự của nhiều chuyên gia trong và ngoài nước.

Có sự khác biệt giữa các hiệp định thương mại

Trong nhóm vấn đề: “Nghiên cứu so sánh giữa cấu trúc của các hiệp định đối tác: các hiệp định giữa EU và các quốc gia châu Á – Thái Bình Dương, các hiệp định của ASEAN, EUCM, KORUS, CPTPP”, với tham luận “Khái niệm về kinh tế thị trường và WTO”, GS. Christian, Trường ĐH Quebec (Canada) cho biết: sự khác biệt trong việc định nghĩa tính cạnh tranh của WTO và EU đã tạo nên những khó khăn nhất định trong quá trình giao thương.

GS. Erwan Lannon, Trường ĐH Ghoong, Viện luật Ghent châu Âu (Bỉ), có tham luận “Khía cạnh hàng hải trong quan hệ giữa châu Á và Liên minh châu Âu: nghiên cứu so sánh giữa các hiệp định song phương và đa phương liên quan”, phân tích về những sáng kiến liên quan đến khía cạnh hàng hải trong quan hệ giữa châu Á và EU trong khuôn khổ đa phương, cũng như những hiệp định mới đây được ký kết giữa EU và các nước trong khu vực.

Tham luận “Trung Quốc BRI và các hướng tiếp cận về thương mại của EU trong các hiệp định thương mại khu vực trong ASEAN” do PGS.TS. Wisuttisak Pornchai, Trường ĐH Chiang Mai (Thái Lan) trình bày. Trong tham luận này, PGS.TS. Wisuttisak Pornchai tập trung nghiên cứu những giai đoạn phát triển khác nhau của hiệp định thương mại khu vực của ASEAN và đàm phán các hiệp định thương mại Trung Quốc – ASEAN, EU – ASEAN trong bối cảnh Trung Quốc đề xuất chương trình vành đai và con đường (chính sách BRI).

Cùng đó, với tham luận “Các hiệp định tự do thương mại toàn diện với các quốc gia vùng Nam Địa Trung Hải” do GS. Abdelkhaleq Berram Dane, giáo sư danh dự của Trường ĐH Tour (Pháp) trình bày xoay quanh các vấn đề liên quan đến việc các hiệp định đàm phán giữa các quốc gia phát triển vùng châu Á – Thái Bình Dương, các hiệp định đàm phán với các quốc gia kém phát triển hơn đã tạo ra các quy định chồng lấn nhưng không hoàn toàn bao trùm những lĩnh vực giống nhau.

GS. Joel Lebullenger, Trường ĐH Rennes 1 (Pháp) cũng có tham luận “Thủ tục chung để giải quyết tranh chấp trong thoả thuận hợp tác thương mại châu Á – Thái Bình Dương” xoay quanh việc áp dụng các quy tắc ràng buộc khác nhau trong giai đoạn đầu và giai đoạn tuân thủ báo cáo cuối cùng của hội đồng. Từ đó, giáo sư kết luận rằng những rủi ro hệ thống vốn có đối với nguồn lực lớn hơn đối với các cơ chế giải quyết tranh chấp có trong các thỏa thuận.

Cần phát triển bền vững

GS.TS Yumiko Nakanishi, Trường ĐH Hitosubashi, Tokyo, Nhật Bản nhấn mạnh tầm quan trọng đối với vấn đề năng lượng và bảo vệ môi trường trong việc thực hiện các cam kết thương mại, hay các hiệp định đối tác chiến lược có nội dung quy định về phát triển bền vững ở Nhật Bản. Cùng vấn đề này, PGS. TS.Trần Thị Thùy Dương đã đánh giá tính khả thi của chính sách hài hòa giữa đầu tư quốc tế và phát triền bền vững tại các quốc gia đang phát triển, nơi mà mục tiêu phát triển kinh tế và thu hút đầu tư làm lu mờ các rủi ro về môi trường đi kèm với sự phát triển của nền kinh tế. Bằng việc lấy ví dụ từ các tình huống đã xảy ra trong thực tế như việc một công ty gang thép gây ô nhiễm nghiêm trọng môi trường biển tại địa phương, PGS.TS đã chỉ ra hậu quả đối với nền kinh tế và đời sống người dân khi xem nhẹ việc bảo vệ môi trường và nhấn mạnh rằng, nếu quan điểm về vấn đề này không thay đổi theo hướng tích cực thì nó sẽ là một cản trở để các hiệp định thương mại có hiệu lực thực thi.

Ngoài ra, còn khá nhiều tham luận được trình bày tại hội thảo như: “Tác động của hiệp định bảo hộ đầu tư Việt Nam – EU đối với phạm vi chính sách của Việt Nam trong lĩnh vực đầu tư năng lượng tái tạo” do ThS. Nguyễn Xuân Mỹ Hiền trình bày; “Việc chuyển các quy tắc xã hội và môi trường của các FTA EVFTA, CPTPP vào pháp luật Việt Nam” do TS. Nguyễn Đức Vinh trình bày…

Qua phát biểu của các nhà khoa học, mục tiêu phát triển bền vững đã được khai thác một cách toàn diện. Rất nhiều vấn đề chuyên sâu được thảo luận, chẳng hạn như việc thay đổi các chính sách ưu đãi cho nhà đầu tư nước ngoài đầu tư vào lĩnh vực năng lượng tái tạo vào Việt Nam, hay những chồng chéo về mặt pháp luật trong việc quy định các quy trình chuẩn như đăng ký doanh nghiệp, báo cáo đánh giá tác động môi trường, cấp giấy phép khai thác khoáng sản… Ngoài ra, giải quyết các thách thức về mặt khung pháp lý đối với lĩnh vực lao động đối với một nền kinh tế đang phát triển như Việt Nam cũng là một bước không thể thiếu để đưa các hiệp định tự do thương mại đi vào thực tiễn.

Sau hai phiên thảo luận, các chuyên gia đã tiến hành trao đổi, tranh luận sôi nổi, đồng thời đóng góp nhiều ý kiến mang tính xây dựng về những nội dung trọng điểm trong các bài tham luận nhằm mở đầu cho phần sau của chuỗi hội thảo “Quan hệ hợp tác của các nền kinh tế Thái Bình Dương: chiến lược và nội dung”được diễn ra sau đó tại Trường đại học Chiang Mai (Thái Lan).

Được biết, hội thảo này nằm trong chuỗi các hội thảo về quan hệ hợp tác giữa của các nền kinh tế châu Á – Thái Bình Dương, được thực hiện trong khuôn khổ mạng lưới những đối tác năng động mới của Liên minh châu Âu tại châu Á – Thái Bình Dương (Nouvelles dynamiques partenariat externes de l’Union européenne en Asie Pacifique – Nodypex), một mạng lưới thu hút các trung tâm nghiên cứu và chuyên gia uy tín chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực luật, kinh tế và khoa học chính trị ở châu Á - Thái Bình Dương. Đây là chuỗi hoạt động giúp phát triển quan hệ hợp tác quốc tế và trao đổi học thuật giữa chuyên gia các trung tâm này.

Với tư cách là thành viên của mạng lưới này, năm nay Trường ĐH luật TP.HCM đăng cai tổ chức phần đầu chuỗi hội thảo “Quan hệ hợp tác của các nền kinh tế châu Á – Thái Bình Dương: cơ cấu, quy định và thực thi”; phần sau chuỗi hội thảo “Quan hệ hợp tác của các nền kinh tế Thái Bình Dương: chiến lược và nội dung” được tổ chức tại Trường đại học Chiang Mai (Thái Lan).

Anh Thư
  • Hotline
    (028) 3920 1523
  • Email