Cửa Tư Hiền và giai thoại về Huyền Trân Công chúa

  • 09:25 ,15/08/2016

Ảnh: T.L

(KHPT) Cửa Tư Hiền nằm giữa xã Vinh Hiền và Lộc Bình, nơi thông phá Tam Giang với biển Đông. Các bô lão vùng này kể rằng: Cửa biển này trước đây gọi là cửa Tử Dung. Sau này, Công chúa Huyền Trân, con vua Trần Nhân Tông trước khi xuất giá sang Chiêm Thành ghé lên đây bái vọng tổ tiên. Từ đó, cửa có tên Tư Dung, do lòng thương nhớ dung nhan của Huyền Trân Công chúa mà thành.

Dùng hai chữ Tư Dung để đặt tên cho cửa biển này, ý hẳn người Việt lúc bấy giờ một đàng muốn ghi lại cuộc hôn nhân giữa vua Chiêm và công chúa Việt, nhưng đàng khác cũng nhằm tưởng nhớ công ơn khách má hồng đã biết hy sinh hạnh phúc cá nhân, riêng tư cho việc mở mang bờ cõi. Tương truyền bài “Nước non ngàn dặm” theo điệu Nam Bình, có người cho rằng chính công chúa đã soạn ra trong lúc đi đường sang Chiêm quốc: “Nước non ngàn dặm ra đi... Mối tình chi! Mượn màu son phấn / Đền nợ Ô, Ly. Xót thay vì, Đương độ xuân thì. Số lao đao hay là nợ duyên gì?...”. Khu vực cửa biển Tư Dung có núi non cao ngất. Vua các đời như Lý Thái Tông, Lý Thánh Tông, Trần Anh Tông, Trần Duệ Tông đều có đem quân qua đây. Vào năm 1471, vua Lê Thánh Tông ngự giá chinh Chiêm, khi nghỉ chân tại cửa biển này có làm bài thơ “Tư Dung hải môn lữ thứ”, là một áng thơ hay, rất được đời sau truyền tụng. Về sau, cửa Tư Dung cạn dần, chiến thuyền từ biển đi vào không được, hiểm họa ngoại bang đánh úp kinh thành Huế khó xảy ra nên triều Nguyễn đặt lại cái tên là Tư Hiền.

Xã Hiền An nằm cuối hệ thống đầm phá nước lợ Thừa Thiên Huế (bao gồm phá Tam Giang, đầm Sam, đầm Chuồn, đầm Thủy Tú, đầm Đá Bạc, đầm Cầu Hai...) nối liền một mạch từ tỉnh Quảng Trị vào Thừa Thiên Huế, vốn nhiều tôm rằn, cá mú, cá hồng... thích ăn rong tảo, phù du mọc trong trầm tích đá vôi trôi ngoài cửa Tư Hiền vào, có diện tích mặt nước rộng hơn 22.000 ha, vùng đầm phá rộng nhất châu Á. Theo các vị bô lão, quá trình hình thành, thành lập làng cũng đã trên dưới 300 năm. Khu vực này có núi Linh Thái, Hàm Rồng, Túy Vân và bên kia là Lộc Bình, Chân Mây núi non chập chùng, hùng vĩ ẩn hiện trong mây trôi bàng bạc. Chùa Thánh Duyên trên núi Túy Vân đã được Bộ văn hóa - thông tin công nhận Di sản văn hóa quốc gia. Xưa, chùa tên Mỹ Am Sơn Tự. Đời chúa Nguyễn Phúc Tần (1644) cho đặt nền móng điện Đại Hùng và đặt tên chùa Thánh Duyên. Đến ngày nay, nhân dân gọi núi Túy Vân, chùa Thánh Duyên... Núi Túy Vân có đỉnh cao 60 mét so với mặt nước đầm phá, là một khu rừng đại ngàn rậm rịt cây lá cổ thụ gần như nguyên sinh, mát mẻ vô cùng. Ngoài ra, trên đỉnh Túy Vân có tháp Điều Ngự, cao 3 tầng, nơi vua chúa ngày xưa vãn cảnh “nước non ngàn dặm”.

Dọc theo đường cái có những ngôi làng nông nghiệp hoang sơ, những đền đài miếu mạo cổ xưa. Chợ quê mua bán vào buổi chiều, với thủy hải sản phong phú từ đầm phá Cầu Hai nước lợ cho đến biển Đông như các loại cá, ốc đá, ốc hương, hàu, sò, nghêu... Riêng tôm có 12 loài như tôm hùm, tôm sú, tôm rằn..., cua có 18 loài và nhiều loại thân mềm có giá trị như nuốc, rau câu..., giá cả rất mềm. Bạn có thể thưởng thức món cháo hàu, hàu xào lá lốt nơi đây rất béo, thơm và ngọt. Trong khi chờ đợi món ăn, người nhà dùng ghe nghề cá đưa bạn đi thăm thú các mô hình nuôi cá, nuôi ghẹ... rất thú vị trên đầm nước mênh mông mà dễ “nơi mô có được”.

Tiên Sa
  • Hotline
    (028) 3920 1523
  • Email