Biết thêm về suy và cường giáp

  • 18:55 ,08/10/2019

KHPTO - Tuyến giáp là một tuyến nội tiết có nhiều chức năng quan trọng, chúng ta thường xuyên nghe về tuyến giáp nhưng ít ai biết tuyến giáp là gì và chúng có chức năng gì cho cơ thể? Các bệnh lý tuyến giáp hay gặp là gì? Tất cả những thắc mắc sẽ được BS. Nguyễn Minh Hồng giải đáp trong bài viết dưới đây:

Tuyến giáp là một tuyến nội tiết lớn nhất cơ thể, có nhiều chức năng quan trọng. Là tuyến có chức năng tiết ra hormon giáp trạng gồm thyroxine (hay gọi là T4 vì 4 phân tử iod trong thành phần), hormon tri-iodo-thyronine (hay gọi là T3). Hormon tuyến giáp có chức năng: làm tăng hoạt động tế bào, tăng cường chuyển hóa glucid làm tăng đường huyết và tăng cường chuyển hóa lipid tạo năng lượng cho cơ thể hoạt động, gây giảm cân. Tác động lên hoạt động tuyến sinh dục và tuyến sữa. Tăng nhịp tim, tăng lưu lượng máu qua tim, tăng hô hấp để cung cấp oxy cho sự chuyển hóa ở các mô cơ quan. Tăng cường hoạt động của bộ não và hệ thần kinh. Tác dụng trên sự tăng trưởng và phát triển của cơ thể, đặc biệt là bộ não. Duy trì ổn định lượng calci trong máu.

Suy tuyến giáp

Đây là một rối loạn nội tiết thường là hệ quả từ sự thiếu hụt của hormon tuyến giáp, tức là tuyến giáp sản xuất hormon không đủ để giữ cho cơ thể hoạt động bình thường. Khi mắc bệnh, tuyến giáp có thể phình to (gây bướu cổ). Suy giáp làm tăng nguy cơ tai biến tim mạch, có thể gây hôn mê, ngừng thở…

Triệu chứng: mệt mỏi, sợ lạnh, da khô và thô, tóc dễ rụng gãy; phù niêm mạc toàn thể, da mỡ, nặng mí mắt, lưỡi to dày, nói khàn, khó thở; dễ táo bón; nhịp tim chậm, tim to, tràn dịch màng tim; nếu suy giáp nặng có thể suy tim; suy nghĩ và vận động chậm chạp, nói chậm, trí nhớ giảm; rong kinh hay kinh nguyệt ra nhiều, giảm ham muốn tình dục.

Cách phòng chống

Chế độ ăn thiếu iod sẽ không cung cấp đủ nguyên liệu cho sản xuất nội tiết tố giáp gây ra suy giáp. Vì thế, nên ăn thức ăn giàu iod như cá, hải sản, tảo biển, muối có iod.

Người mắc bệnh nên bổ sung các thực phẩm có chỉ số glycemic thấp như: khoai tây, bắp, cà rốt, chuối, cam, dứa, đu đủ, dưa hấu; giảm những thực phẩm giàu tinh bột như bột mì, đường, ngũ cốc.

Giảm các thực phẩm làm chậm chức năng hoạt động của tuyến giáp như bông cải xanh, bắp cải, củ cải, viên sắt, viên calci, mù tạc.

Phụ nữ mang thai mắc suy tuyến giáp sẽ thiếu máu, suy tim sung huyết, tiền sản giật, bất thường bánh nhau, sinh non nhẹ cân và chảy máu nhiều sau sinh.

Cường tuyến giáp

Cường tuyến giáp (tuyến giáp hoạt động quá mức) là tình trạng mà trong đó tuyến giáp tạo ra quá nhiều hormon thyroxine. Việc tiết quá nhiều hormon này làm tăng chuyển hóa (cách

sử dụng năng lượng) và tăng nguy cơ bị những bệnh khác như bệnh tim, loãng xương, những vấn đề sinh sản đối với phụ nữ.

Triệu chứng: người mắc bệnh bị sút cân mặc dù ăn vẫn biết ngon, thường kém chịu nóng, ra mồ hôi nhiều, hay mệt mỏi, hồi hộp, khó thở, hay đại tiện, tim đập nhanh. Nếu là phụ nữ thì kinh nguyệt giảm đi hoặc không điều hòa, bắp thịt yếu, run rẩy, dễ xúc cảm, hay lo âu, mất ngủ. Da ấm và ẩm ướt, móng tay bị mềm, tóc dễ gãy, tuyến giáp trạng lớn lên. Mi mắt sụp xuống, lồi mắt, mắt nhìn đôi, nhạy cảm với ánh sáng.

Nguyên nhân

Do bệnh graves, bệnh gây ra bởi các kháng thể trong máu kích thích tuyến giáp phát triển và tiết ra quá nhiều hormon tuyến giáp. Đây là bệnh di truyền và phổ biến ở phụ nữ.

Tăng hấp thu quá mức hormon giáp do uống quá nhiều hormon, thường xảy ra ở người lạm dụng thuốc giảm cân…

Sử dụng nhiều iod quá mức trong thời gian dài. Áp lực, hay phải suy nghĩ, điều kiện kinh tế khó khăn.

Cách phòng chống

Bổ sung calori bằng cách ăn các loại thực phẩm giàu goitrogenic như cải bắp, súp lơ, cải lá xoăn, củ cải…

Hạn chế đồ uống lợi tiểu như cà phê, nước có gas…

Bổ sung vi khoáng calci, kẽm như ăn thêm thịt nạc, rau dền, cải chíp, chuối, kiwi, rau chân vịt…

Với người mắc bệnh, hạn chế muối iod và thức ăn giàu iod như hải sản, trứng, rong biển… Ngoài ra, cần bổ sung các thực phẩm giàu vitamin C (cam, táo, cà rốt, đu đủ…) sẽ giúp chống lại các triệu chứng mệt mỏi của cường giáp.

Bà bầu mắc cường tuyến giáp có thể là nguyên nhân gây sinh non, sinh con thiếu cân hoặc mắc bệnh tăng huyết áp, dẫn đến nhiễm độc thai

CẨM HỒNG
  • Hotline
    (028) 3920 1523
  • Email